متغیرهای تحقیق

متغیرهای تحقیق

در طول تاریخ بشر، انسان همیشه با پژوهش سروکار داشته است. آنچه بیش از همه چیز اهمیت پیدا می‌ کند آنست که تحقیقی می‌ تواند گره گشا باشد که بر اساس اصول و موازین صحیح علمی صورت پذیرد .

موسسه ایران مشاور مفتخر به ارائه مجموعه خدمات مشاوره و آموزش انجام مطالعات نظری و فنی طرح های تحقیقاتی و داده پردازی طرح های آماری و ارائه مشاوره و آموزش تحلیل آماری،راهنمایی در نگارش بخش های آماری پایان نامه ها ، مقالات  و طرح های پژوهشی و … به صورت خدمات آنلاین می باشد. در این بخش مهمترین مباحث مربوط به روش تحقیق و تحلیل آماری در چندین سر فصل مهم و جامع برای پژوهشگران جمع آوری و طبقه بندی شده است.

انواع متغیرهای تحقیق در پروپوزال و پایان نامه نویسی مطلبی است که در این بخش بدان خواهیم پرداخت. متغیرهای تحقیق در بخش های مختلف پروپوزال و پایان نامه نویسی و تحلیل آماری به کار محقق می آید.

در اینجا برای فهم بهتر موضوع، ابتدا به تعریف متغیر و در نهایت انواع متغیر های تحقیق می پردازیم:

متغیر چیست ؟

متغیر، چیزی است که مقدار ان می تواند تغییر کند و ارزش های عددی گوناگونی را بپذیرد یعنی واریانس (پراکندگی ) داشته باشد. بنابراین هر چیز که وجود دارد یک متغیر است. که پژوهشگر ویژگی های ان را می تواند مشاهده ،کنترل یا در آنها دخالت کند .متغیر می تواند از یک فرد به فر دیگر یا از یک مشاهده به مشاهده دیگر ،مقدارهای گوناگونی را اختیار کند و اعداد و ارزش هایی به ان نسبت داده شود .برای مثال x نماد یک متغیر است. یعنی نمادی است که می توانیم مقدارهای عددی به ان نسبت دهیم.

متغیر x می تواند مجموعه ای از مقدارها ،مانند نمره های یک آزمون « هوش » یا « نگرش » را اختیار کند. این مقدارها می توانند در زمان های گوناگون برای یک چیز یا یک شخص فرق داشته باشند.

انواع متغیرها

متغیرها را می توان بر اساس معیارهای گوناگون دسته بندی کرد. در پاره ای از این دسته بندی ها ،گاه به علت عدم امکان تفکیک دقیق انواع متغیر ها از همدیگر، همپوشانی هایی ایحاد می شود. در دنباله به نمونه هایی از متغیرها اشاره می شود:

الف )متغیر مستقل (Independent )

متغیر مستقل یک ویژگی از محیط فیزیکی یا اجتماعی است ، که بعد از انتخاب ،دخالت یا دستکاری شدن توسط پژوهشگر، مقدارهایی را می پذیرد تا تاثیرش بر روی متغیر دیگر (وابسته )مشاهده شود. در نظر پاره ای از صاحبنظران اصطلاح متغیر مستقل و وابسته ،ویژه پژوهش هایی است که هدف انها تبیین رابطه علت و معلولی میان متغیر ها است. باور عمومی این است که این متغیرها در حوزه های غیر فیزیکی معنا ندارند. تغییر یک متغیر مستقل ، تغییرات قانونمندی در متغیر وابسته به وجود می آورد. بنابراین در هر آزمایش تجربی ،متغیر مستقل ،همان محرک (Stimulus ) است که علت احتمالی یا فرضی برای همان متغیر وابسته است. که می تواند معلول احتمالی باشد.برای مثال وقتی می گوییم (X)  ، آنگاه (Y )،بین مقدمه (X ) و نتیجه (Y ) نوعی ارتباط شرطی برقرار ساخته ایم.

ب)متغیر وابسته (Dependent )

متغیر وابسته ،متغیری است که هدف پژوهشگر ،تشریح یا پیش بینی تغییر پذیری ان است و باید بررسی شود. می توان با شناسایی و تجزیه و تحلیل عوامل موثر ،پاسخ ها یا راه حل هایی را برای مساله پیدا کرد. معمولا پژوهشگران به تعیین کردن مقدار و اندازه گیری این متغیر علاقمند هستند. متغیر های وابسته با وارد کردن ، از میان برداشتن یا تغییر در کمیت و کیفیت متغیرهای مستقل ظاهر می شوند. یا از بین می روند یا تغییر می کنند .

ج)متغیر تعدیل گر (Moderator )

اصطلاح متغیر تعدیل گر برای توصیف نوعی از متغیر مستقل به کار می رود که در واقع متغیر مستقل ثانوی است که پژوهشگر اثر ان را در ارتباط با متغیر مستقل اصلی و متغیر وابسته باید بداند .بدین منظور متغیر تعدیل گر انتخاب می شود تا معلوم شود آیا این متغیر بر رابطه بین متغیر مستقل اصلی و وابسته تاثیر دارد یا نه .اگر پژوهشگر بخواهد رابطه بین متغیر مستقل X و متغیر مورد مشاهده Y را بررسی کند و از طرفی بداند که ماهیت رابطه گاه اثر متغیر مستقل و متغیر وابسته مشروط به متغیر دیگری شود. ان متغیر سوم در واقع نقش تعدیل گری را بازی می کند.

د)متغیر مداخله گر (Intervening )

برای نشان دادن فرایند های ذهنی (درونی )که مستقیم مشاهده پذیر نیستند Xو  Y به وسیله متغیر سومی مانند Z (تعدیل گر ) تغییر می کند. در تجزیه و تحلیل نهایی خود می تواند متغیر Z را به عنوان یک متغیر تعدیل گر به حساب آورد. نقش متغیر تعدیل گر در پژوهش شبیه نقش کاتالیزور در شیمی است که بدون دخالت مستقیم در واکنش تعیین می کند. که واکنش شیمیایی چگونه پیش برود به سخنی دیگر متغیر سومی است که دارای تاثیری قوی در رابطه بین متغیر مستقل و متغیر وابسته است ،و رابطه مورد انتظار اصلی اولیه بین متغیرهای مستقل و وابسته را تغییر می دهد. هر

و فقط در ذهن وجود دارند و نمی توان آنها را دید ،شنید یا احساس کرد، اصطلاح متغیر مداخله گر به کار می رود معمولا پژوهشگران به این متغیر برای آگاهی از تاثیر متغیر مستقل بر متغیر مستقل بر متغیر وابسته مورد نظر توجه دارند. تاثیر متغیرهای مداخله گر را می توان از روی کنش پدیده ها درک و کنترل کرد لذا به این نوع تاثیر گذاری به دلیل ان که بر اعتبار درونی و بیرونی پژوهش اثر می گذارد باید در تحلیل نهایی پژوهش اشاره شود

ه) متغیر کنترل (control ) [مداخله گر مهار شده ]

در یک پژوهش نمی توان همزمان اثر تمام متغیرها را بر یکدیگر بررسی کرد، بنابراین پژوهشگر اثر پاره ای از متغیرهایی را که در رابطه متغیرهای مستقل و وابسته مداخله می کنند کنترل یا خنثی می کند. این نوع متغیرها ،متغیر کنترل نامیده می شود.

تفاوت متغیرهای کنترل با تعدیل گر در آن است که اثرهای متغیرهای کنترل از میان می رود در حالی که اثر متغیرهای تعدیل گر بررسی می شود . باید توجه داشت که در بیان فرضیه ها ، اشاره ای  به متغیرهای کنترل نمی شود. لذا لازم است مشخص شود که متغیرهای کنترل چه بوده و اثر آنها چگونه حذف یا خنثی شده است. پژوهشگر باید فقط متغیرهایی را کنترل کند که بر یک متغیر یا بر هر دو متغیر تاثیر دارند یا این که می توانند بین دو متغیر نقش متغیر مداخله گر را بازی کند.

و)متغیر گسسته (مقوله ای ) (Categorical

متغیرهایی هستند که فقط می توانند مقدارهای خاصی را در یک محدوده مشخص دارا باشند. این متغیرها ،اسمی و ترتیبی هستند. مانند :جنسیت (زن یا مرد بودن )

ز)متغیر پیوسته (Continuous )

متغیرهایی هستند که می توانند هر مقداری را دارا باشند و در سطح فاصله ای یا نسبی قابل اندازه گیری اند. مانند سن یا وزن ….

ح)متغیر کمی (Quantitative  )

متغیرهایی هستند که از نظر مقدار تفاوت دارند. مانند سن ،وزن ،

ط)متغیرهای کیفی (Quanlitative )

متغیرهایی هستند که دارای انواع (نه مقدار) گوناگون هستند. مانند: مفید، جذاب ،…….

ارتباط بین متغیرها

پژوهشگر باید متغیرهای پژوهش خود را عملیاتی کرده تا بتواند آنها را بررسی کند و از طرفی دیگر نیز در نهایت کار باید آنها را مفهومی سازد. تا بتواند نتیجه های حاصل از پژوهش را از جزء به کل تعمیم دهد. بر اساس شرحی که برای هر یک از متغیرها داده شد. در یک تحقیق تجربی ، متغیر مستقل ، متغیری فعال است. که پژوهشگر سعی می کند با تغییر و دستکاری ان ،اثرش را در متغیر وابسته مشاهده کند و اثر پاره ای از متغیرهای تعدیل گر را بررسی و اثرهای پاره ای دیگر را حذف یا خنثی و کنترل کند. متغیر  مداخله گر همواره زیر نفوذ و تاثیر متغیرهای مستقل ،تعدیل گر و کنترل قرار گرفته و به نوبه خود در متغیر وابسته اثر می گذارد. متغیرهای مستقل ،تعدیل گر و کنترل ،نشان دهنده علت ها هستند. از میان این سه متغیر فقط متغیرهای مستقل و تعدیل گر مورد بررسی قرار می گیرند. و متغیرهای کنترل حذف یا خنثی می شوند.

 

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۶۶۲

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.