روش شناسی کیو (Q)

روش شناسی کیو (Q)

مراحل روش شناسی کیو (Q)

آکادمی ایران مشاور در زمینه آموزش انواع تحقیقات دانشگاهی از جمله مقالات علمی پژوهشی و پایان نامه و سمینارهای علمی فعالیت می کند. ایران مشاور متخصص در تولید محصولات آموزشی و ارائه خدمات پشتیبانی، مشاوره و آموزش در زمینه روش تحقیق دانشگاهی و برگزاری کارگاه ها و کلاس های آموزشی برای دانشجویان ارشد و دکتری است.

ایران مشاور با دپارتمان های مختلف علمی مانند مهندسی انواع گرایش ها و  مدیریت انواع گرایش ها، صنایع، روانشناسی، تاریخ، جامعه شناسی و علوم تربیتی آماده ارائه خدمات علمی پژوهشی مربوط به مقاله، سمینار، پروژه، پایان نامه، پاورپوینت، تحلیل آماری، پرسشنامه آماری و سایر پژوهشی های علمی در زمانبندی سریع و مناسب است.

در اینجا سعی میکنیم شما را با روش شناسی کیو آشنا کنیم.

روش شناسی کیو (Q)

روش های پژوهشی صرف نظر از نوع شکل گیری و تقسیم بندی آنها به انواع رویکرد های کمی و کیفی یا آمیخته به عنوان وسیله ای برای بهره گیری در انجام پژوهش های کاربردی نقش بسیار چشمگیری در زندگی و پیشرفت انسان داشته است.

روش‌شناسی کیو را ویلیام استیفنسون در دهه‌ ۱۹۳۰ میلادی ابداع کرد. او به منظور پاسخگویی به این پرسش که «چه چیزهایی اشخاص را منحصر به فرد می‌سازد؟» به این ابداع دست زد. استیفنسون به جای شناخت چیزهای مشترکی که جمعیت بزرگی از اشخاص دارا هستند، با طرح این پرسش به دنبال درک فردیت آنها بود. احتمالاً تاکنون کنجکاو شده اید که دلیل نامگذاری این روش‌شناسی به «کیو» چیست. در واقع، اولین بار در سال ۱۹۳۵، سر گاتفری اچ تامسون انگلیسی که یک متخصص تحلیل عاملی بود، از حرف q برای نمایش «همبستگی افراد» استفاده کرد تا آن را از حرف r که همبستگی بین متغیرها یا را نشان می‌داد، متمایز سازد. به این ترتیب، استیفنسون نیز از حرف Q برای نامگذاری روش‌شناسی خود استفاده کرد زیرا این روش‌شناسی به شناخت ذهنیت‌ها می‌پرداخت و همبستگی بین افراد و نه صفات در آن نقش اساسی داشت.

روش‌شناسی کیو، فنی است که پژوهشگر را قادر می‌سازد تا اولا ادراکات و عقاید فردی را شناسایی و طبقه‌بندی کند و ثانیاّ به دسته‌بندی گروه‌های افراد بر اساس ادراکاتشان بپردازد(به نقل از مک کئون و توماس). در واقع  با کمک و استفاده از این روش‌شناسی پژوهشگر قادر خواهد بود تا با استفاده از مراحل تعریف شده در آن، نهایتا ذهنیت افراد و الگوهای تفکری آنان را نسبت به موضوعات مختلف آشکار نماید.

جایگاه روش کیو در میان روش‌های تحقیق کمّی و کیفی

 در واقع روش‌شناسی کیو، یکی از روش‌های پژوهش می‌باشد که در پژوهش‌های حوزه‌های گوناگون دانش بشری از جمله روانشناسی، علوم سیاسی و سایر رشته‌ها و توسط پژوهشگران این حوزه ها قابل استفاده می باشد. معمولاً روش کیو را پیوند بین روش­های کیفی و کمی می­دانند زیرا از یک سو، انتخاب شرکت کنندگان از طریق روش­های نمونه­گیری احتمالی صورت نمی­گیرد بلکه نمونه افراد به طور هدفمند و با اندازه­ای کوچک انتخاب می­شود که آن را به روش کیفی نزدیک  می سازد و از سوی دیگر، یافته ­ها از طریق تحلیل عاملی و به صورت کاملاً کمی به دست می­آیند. همچنین با توجه به شیوه گردآوری داده‌ها (مرتب‌سازی)، عمیق‌تر می‌توان از ذهنیت مشارکت‌کنندگان آگاه شد[براون(۱۹۹۶) و واتس و استینر(۲۰۰۵)]. به این ترتیب روش‌ کیو، هم برخی از ویژگی‌های روش‌های کیفی را دارد و هم دارای برخی از ویژگی‌های روش‌های کمّی است.

در خصوص نحوه‌ی اجرا و چگونگی بهره گیری از روش کیو چهار مرحله بنیادین در نظر می گیرند که عبارتند از:

  • طراحی پژوهش، ۲. گردآوری داده ها، ۳.تحلیل عاملی و ۴. تفسیر نتایج (دانایی فرد و همکارانش ۱۳۹۲)

روش کیو از پنج فاز تشکیل شده است:

 در فاز اول با مطالعات کتابخانه ­ای، ادبیات تحقیق بررسی شده و پیش زمینه انجام فازهای بعدی فراهم می­آید. محقق با انجام فاز اول نسبت به موضوع شناخت عمیقی می­یابد.

 در فاز دوم با استفاده از مصاحبه و بررسی اسناد و مدارک، اطلاعات تکمیلی در خصوص مسائل مرتبط با تحقیق بدست می­آید. نتایج فاز اول و دوم فضای گفتمان را تشکیل می­دهد.

 فاز سوم باید با ارزیابی و جمع­بندی محتویات فضای گفتمان به آن سرو سامان داده و نمونه­ای از عبارات را به عنوان نمونه کیو از میان آنها انتخاب کرد. مک کئون و توماس تعدادی بین ۳۰ تا ۱۰۰ عبارت را برای نمونه کیو پیشنهاد کرده ­اند، ولی معمولاً تعدادی بین ۵۰ تا ۷۰ عبارت انتخاب می­شود. دانر معتقد است تعداد مناسب عبارت برای آنکه یافته­ ها دارای اعتبار آماری باشند، بین ۲۰ تا ۶۰ عبارت است.

 در فاز چهارم مشارکت­ کنندگان به مرتب سازی و دسته بندی کارت­های دسته کیو(Q deck) خواهند پرداخت. در حقیقت، این فاز، مرحله گردآوری داده­ هاست.

در فاز پنجم، به تحلیل داده­های گردآوری شده با روش تحلیل عاملی کیو و تفسیر عامل­های استخراج شده پرداخته می­ شود. لازم به ذکر است، در مطالعات کمی، جامعه­ای وجود دارد که نتایج مطالعه در آن سطح به کار می­روند و دارای نمونه ­ای است که با روش تصادفی انتخاب می­شود و عموماً نمونه معرف آن جامعه است. روش کیو فاقد چنین جامعه و نمونه­ای است و معمولاً پژهشگر، نمونه افراد را از میان کسانی انتخاب می­کند که آیا ارتباط خاصی با موضوع تحقیق دارند و یا دارای عقاید ویژه­ای هستند.

طراحی و اجرای مطالعه کیو

گردآوری فضای گفتمان: موضوعی برای مطالعه کیو انتخاب می­شود که انتظار می­رود در جامعه مورد مطالعه، عقاید مختلفی نسبت به آن وجود دارد، به گونه­ای که بتوان مطالب متنوع و گوناگونی را در قالب­های مختلف درباره آن گردآوری کرد. فضای گفتمان شامل مجموعه­ای از مطالب متنوع و گوناگون مرتبط با موضوع تحقیق است که درمیان اهالی گفتمان مطرح شده­اند.

انتخاب یک نمونه معرف از فضای گفتمان: از نمونه معرفی از فضای گفتمان برای اجرای مطالعه کیو استفاده می­شود. نمونه­ای که قادر باشد ابعاد مختلف فضای گفتمان را در خود منعکس کند.

انتخاب مشارکت­ کنندگان: در این مرحله از میان افرادی که در گفتمان حضور دارند تعدادی به عنوان نمونه افراد برای مشارکت در مطالعه کیو یعنی مرتب­ سازی انتخاب  می­شوند. تفاوتی اساسی بین نمونه افراد در یک مطالعه کیو نمونه افراد در یک پیمایش وجود دارد که از اختلاف اهداف این دو نوع مطالعه ناشی می­شود.

 

روایی و پایایی در روش کیو

آنچه می­تواند در مطالعه کیو مطرح شود جامعیت عبارات نمونه کیو است. پژوهشگر باید از خود بپرسد آیا عبارات گردآوری شده از چنان جامعیت و وسعتی برخوردار هستند که بتوانند ذهنیت ­های مختلف را نمایان کنند.

روش­های رایج برای بررسی پایایی مانند آزمون – آزمون مجدد برای محاسبه ضریب پایایی مرتب سازی کوی قابل اجرا است. همچنین اگر بتوان عبارات را به دو دسته به نسبت مشابه تقسیم کرد، روش دونیمه کردن نیز برای بررسی پایایی امکان­پذیر است. شیوه دیگر به­ کارگیری یک دسته کارت برای دو نمونه افراد مشابه یا به­ کارگیری دو دسته کارت مشابه برای یک نمونه افراد است.

مبنای تحلیل آماری ماتریس داده ­های کیو

روش تحلیل عاملی اصلی­ترین روش آماری برای تحلیل ماتریس داده ­های کیو است. مبنای این روش نیز همبستگی بین افراد است. ازاین رو عبارت تحلیل عاملی کیو استفاده می­شود تا تأکید شود در فرآیند تحلیل عاملی، افراد به جای متغیرها دسته ­بندی می­شوند.با این وجود از لحاظ آماری هیچ اختلافی بین تحلیل عاملی کیو و تحلیل عاملی عددی وجود ندارد

تحلیل عاملی در بهترین حالت مجموعه­ای از متغیرها را به چند دسته تقسیم می­کند که از آن به کاهش ابعاد مجموعه داده­ها تعبیر می­شود. اساس این دسته بندی یا به تعبیر فنی استخراج عوامل، ماتریس همبستگی بین این متغیرهاست.

فرآیند تحلیل عاملی کیو

فرآیند تحلیل عاملی کیو مانند تحلیل عاملی اکتشافی شامل دو مرحله است. استخراج (یافتن) عامل­ها به عنوان نخستین مرحله و سپس چرخش آن­ها به گونه­ای که قابل تفسیر باشند. مرحله دوم در صورتی ضرورت پیدا می­کند که عامل­های حاصل از مرحله اول به راحتی قابل تفسیر نباشند. روش مؤلفه ­های اصلی از رایج­ ترین شیوه­ی استخراج عامل­ها برای انجام اولین مرحله تحلیل عاملی کیو است. شیوه وارماکس نیز از شیوه ­های معمول چرخش عامل­ها به شمار می­رود.

 

راهنمای اجرای تحلیل عاملی کیو با SPSS

با انتخاب گزینه Data Reduction  از منوی Analysis  و سپس گزینه Factor  از زیر منوی آن امکان­پذیر است. با کلیک بر روی گزینه Factor Analysis  باز می­شود که در سمت چپ آن فهرست تمام متغیرهای عددی موجود در داده­ ها دیده می­شود. این متغیرها همان نام مشارکت­ کنندگان در مجموعه داده­ های کیو هستند.

انتخاب روش استخراج عامل­ها

انتخاب روش چرخش عامل­ها

درخواست چاپ آماره­های توصیفی

امتیازهای عاملی
پیش­فرض SPSS استفاده از روش رگرسیونی برای محاسبه امتیازهای عاملی است.

جهت سفارش آموزش نگارش مقاله، پایان نامه یا تحلیل آماری روی ثبت سفارش آنلاین کلیک کنید.

ثبت-سفارش

**************

سریع ترین راه ارتباطی با ما = تکمیل فرم ثبت سفارش یا پیگیری

**************

در کمتر از یک روز کاری نتیجه بررسی را از ایران مشاور دریافت کنید.
درخواست فوری

ایران مشاور پایگاهی برای مطالب آموزشی در موضوعات انجام پایان نامه، نگارش رساله، تحلیل آماری پایان نامه، اکسپت مقاله، چاپ مقاله، ادیت نگارش علمی و روش شناسی پژوهش است که فعالیت خود را از سال 1390 شروع کرده است. بازخوردهای بسیار خوب دانشجویان کارشناسی ارشد، دکتری و اعضای هیئت علمی دانشگاه ها برای انتشار مطالب متناسب با نیاز مخاطبان همیشه یاریگر ایران مشاور بوده است. شما هم اگر نیازمند آموزش، راهنمایی یا مشاوره در زمینه موضوعات فوق بودید از طریق فرم زیر با ما در ارتباط باشید.

انتخاب مسیر …

حداکثر سایز 10 MB

لطفا صبر کنید

کانون متخصصان ایران مشاور با هدف آموزش تخصصی انجام پژوهش در سطوح آموزش عالی شکل گرفته است. این مرکز در راستای تقویت بنیه علمی کشور با نیازسنجی از جامعه علمی اقدام به برگزاری دوره های آموزش تخصصی نگارش پروپوزال، انجام پایان نامه، مدیریت زمان انجام پایان نامه دکتری، تحلیل آماری و شبیه سازی، تکنیک ها و فرایند بررسی اعتبار مجلات علمی پژوهشی و ISI ، شناسایی مجلات نامعتبر و جعلی، اصول و تکنیک های سابمیت مقاله به ژورنال های خارجی، پیگیری و چاپ فوری مقالات ISI و ISC و همچنین اصلاح و ویرایش مقالات ISI می نماید.جهت اطلاعات بیشتر از طریق شماره تماس های موسسه یا کانال تلگرامی با ما در ارتباط باشید. از اینکه پاسخگویی سوالات شما باشیم بسیار خرسندیم.

جهت مشاوره با تلگرام همین الان کلیک کنید

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۶۸۱

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.