تصمیم گیری چند معیاره

تصمیم گیری چند معیاره

روش های تصمیم گیری چند معیاره

آکادمی علمی پژوهشی ایران مشاور مرکز تخصصی آموزش و مشاوره  تحلیل آماری و پژوهش های علمی می باشد. هدف اصلی ما ارتقا کیفی پژوهش ها و تحقیقات علمی می باشد. ما با داشتن محققین و متخصصان مجرب با مدارج علمی بالا آمادگی خود را در زمینه آموزش و مشاوره تحقیقات و پژوهش های مختلف در کلیه رشته ها و گرایش ها در اسرع وقت و با هزینه مناسب با استفاده از نرم افزار مختلف اعلام می نماییم.

تکنیک های تصمیم گیری چندمعیاره، روش های متنوعی برای تصمیم گیری ارائه می دهند و از این رو در انجام پایان نامه ارشد و انجام رساله دکتری کاربرد فراوانی دارند.

استفاده از این روش ها معمولا به نرم افزار نیاز دارد، زیرا محاسبات پیچیده ای دارند که لازم است در نرم افزار تحلیل شوند. ایران مشاور می تواند در این گونه از تحلیل ها  با بکارگیری مجرب ترین محققین و فارغ التحصیلان بهترین دانشگاه ها  به شما در این زمینه کمک کند.

برای آشنایی بیشتر با این روش، مطلبی که در وب سایت ایران مشاور در مورد تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره ارائه شده است را با دقت مطالعه بفرمایید..

تصمیم گیری چند معیاره (Multiple Critteria Decision Making)

انسان عموماً جهت اجرای تصمیم­ گیری یکی از دو روش زیر را به کار می ­برد:

  1. روش آزمون و خطا
  2. روش مدل­سازی

در روش آزمون و خطا تصمیم­ گیرنده (Decision Maker) با واقعیت برخورد می­ کند. بدین ترتیب که یکی از گزینه­ ها را انتخاب کرده و نتیجه را مشاهده می­ کند، چنان چه خطای تصمیم زیاد بوده و مشکلاتی بروز کند تصمیم را عوض کرده و گزینه­ ای دیگر را انتخاب می­ کند.

در روش مدل­سازی، تصمیم ­گیرنده مسأله واقعی را مدل­سازی نموده، عناصر آن و تأثیر آن­ها بر یکدیگر را مشخص می­ نماید و به تجزیه و تحلیل مدل و پیش­ بینی عملکرد مسأله واقعی می­ پردازد. در یک بررسی و اظهار نظر کلی گفته می­ شود که مدل­سازی عموماً یک فرآیند بوده که نیازمند کار کارشناسی متناسب نیز می­ باشد.

در دهه های اخیر توجه محققین معطوف به مدل‌ های چند معیاره  برای تصمیم‌ گیری های پیچیده گردیده است. در این تصمیم‌ گیری‌ها به جای استفاده از یک معیار سنجش بهینگی، ممکن است از چندین معیار سنجش استفاده گردد.

تعریف

تصمیم‌گیری شامل بیان درست اهداف، تعیین راه‌حل‌های مختلف و ممکن، ارزیابی امکان‌پذیری آنان، ارزیابی عواقب و نتایج ناشی از اجرای هر یک از راه‌حل‌ها و بالاخره انتخاب و اجرای آن می‌باشد.

تصمیم‌گیری چند معیاره یکی از تکنیک‌های تحقیق در عملیات (OR) می‌باشد .

مدلهای تصمیم‌ گیری به دو دسته عمده تقسیم می‌گردند:

  • مدلهای چند هدفه یا (MODM/Multiple Objective Decision Making)
  • مدلهای چند شاخصه یا (MADM/Multiple Attribute Decision Making)

در مدل ­های تصمیم ­گیری چند هدفه می ­بایست بهترین انتخاب راه حل، بر اساس محدودیت­ های سیستم، اهداف متفاوت و نیز مقدار مطلوب مورد نظر تصمیم­ گیرنده برای این اهداف طراحی گردد. مسائل تصمیم ­گیری با اهداف چندگانه را می­ توان به صورت کلی زیر در نظر گرفت.

در مدل­ های تصمیم ­گیری چند شاخصه، با تعدادی از بهترین انتخاب های از پیش تعریف شده و محدود می­ باشد که هر یک ازتناوب ها، سطحی از مشخصه­ های مورد نظر تصمیم­گیرنده را ارضا می­کنند. حال می­باید تصمیم­گیرنده بر اساس میزان و نوع اطلاعات در دسترس از بهترین انتخاب ها و معیارها، را انتخاب نماید.

در حالت کلی مدل‌های چند هدفه به منظور طراحی و مدل‌های چند شاخصه به منظور انتخاب گزینه برتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. تفاوت اصلی مدل‌های تصمیم‌گیری چند هدفه با مدل‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه آن است که اولی در فضای تصمیم‌گیری پیوسته و دومی بر فضای تصمیم‌گیری گسسته تعریف می‌گردند.

در مورد معیارهای به کار رفته در مسائل بطور کلی سه کار باید انجام گیرد :

الف – تبدیل معیارهای کیفی به کمی

ب – بی مقیاس کردن معیارها

ج – تعیین وزنهای نسبی معیارها

چگونگی تحلیل تصمیم گیری چند معیاره

برای تحلیل یک سیستم چند معیاره باید عناصر آن را به خوبی شناخت و آنها را به طور دقیق تعریف کرد و سپس به مدلسازی و تجزیه و تحلیل آن پرداخت. به طور کلی می‌توان گفت مسائل تصمیم گیری چند معیاره MCDM شامل ۶ مولفه می‌باشند:

  1. یک هدف یا مجموعه‌ای از اهداف
  2. تصمیم گیرنده (DM) یا گروهی از تصمیم گیران
  3. مجموعه‌ای از معیارهای ارزیابی
  4. مجموعه‌ای از گزینه‌های تصمیم
  5. مجموعه‌ای از متغیرهای مجهول یا متغیرهای تصمیم
  6. مجموعه‌ای از نتایج حاصل شده از هر زوج گزینه – معیار

عنصر مرکزی این ساختار، یک ماتریس تصمیم است که شامل مجموعه‌ای از سطرها و ستون‌هاست. این ماتریس نتایج تصمیم را برای مجموعه‌ای از گزینه‌ها و معیارهای ارزیابی بیان می‌کند.

مسائل تصمیم‌گیری پیچیده عموما از تعدادی تصمیم‌گیرنده تشکیل شده که به آنها گروه‌های ذینفع نیز گفته می‌شود. تصمیم‌گیرنده می‌تواند یک نفر یا گروهی از مردم از قبیل دولت یا نهادهای حقوقی باشد که این افراد با اولویت‌های منحصر به فرد خود مشخص می‌شوند. که اولویت‌ها بر اساس اهمیت نسبی معیارها و گزینه‌های تصمیم می‌باشند. همچنین اولویت‌ها می‌توانند بصورت وزن‌های اختصاص داده شده برای معیارهای ارزیابی مورد استفاده قرار گیرند. با اولویت بندی نتایج تصمیم می‌توان بهترین گزینه را انتخاب نمود.

کاربرد تکنیک های تصمیم گیری چندمعیاره

اغلب تصمیم گیری های مربوط به حوزه های اقتصادی، صنعتی، مالی و یا حتی سیاسی مسائلی چند معیاره می باشند. لحاظ نمودن مطلوبیت و ترجیحات تصمیم گیران در حل این قبیل مسائل، اهمیت فراوان دارد. از جنبه های عملکردی سازمان ها که بسیار مورد توجه نیز هست، عملکرد مالی آنهاست و ارزیابی عملکرد مالی در محیط رقابتی کنونی برای سازمان ها اهمیت ویژه ای دارد. از طرفی استفاده از فنون تصمیم گیری چند معیاره برای ارزیابی عملکرد قادر است همزمان دامنه وسیعی از معیار های عملکردی را پوشش داده و امکان ارزیابی های مقایسه ای را نیز برای سازمان ها فراهم آورد، بنابراین استفاده از این فنون برای ارزیابی عملکرد در حوزه های مختلف از جمله مالی و اقتصادی، می تواند به عنوان ابزاری مناسب، مورد توجه قرار گیرد(صابر خلیلی اسبوئی)

معرفی مدل های تصمیم گیری چندمعیاره

امروزه روش های تصمیم گیری چندمعیاره بطور گسترده در دهه های اخیر مورد توجه محققان مختلف قرار گرفته اند.در اینجا به معرفی این روش ها میپردازیم:

  • روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی AHP
  • روش فرآیند تحلیل شبکه ای ANP

روش AHP

روش AHP توسط فردی به نام ساعتی Saaty در سال ۱۹۸۰ ارائه گردید. این روش یکی از جامع ترین مدل MADM به شمار می رود. از مزایای این روش می توان به موارد زیر اشاره نمود: امکان فرموله کردن مساله بصورت ساختار سلسله مراتبی چند سطحی را فراهم می کند. تطابق بالای این روش را با ذهن افراد نشان داده و مساله اصلی را با ساختار سلسله مراتبی به صورت ساده تر نشان می دهد. همچنین از آنجایی که این روش بر اساس مقایسه های زوجی بنا نهاده شده و امکان بررسی سناریوهای مختلف را به مدیران می دهد.

روش ANP

روش ANP عمومیت یافته روش AHP به شمار می رود و در سال ۱۹۹۶ توسط Saaty معرفی شد. در این روش بر عکس روش AHP، شاخص ها و همچنین گزینه ها می توانند به هم وابسته باشند، به جای ساختار ساده چندسطحی با ساختار شبکه ای و به جای سلسله مراتب با خوشه مواجه هستیم. در حالت کلی عناصر هر خوشه می توانند بر روی عناصر هر خوشه دیگری یا خود آن خوشه تاثیر گذار باشد.

تفاوت روش AHP  و ANP

روش ANP (فرآیند تحلیل شبکه ای) توسعه یافته روش AHP (فرآیند تحلیل سلسله مراتبی) به شمار می رود. این دو روش که توسط توماس ساعتی Saaty در سال های ۱۹۹۶  و ۱۹۸۰ معرفی شده اند، تفاوت های آن ها به شرح زیر می باشند:

  • در روش AHP شاخص ها یا معیارها از هم مستقل فرض می شوند در حالی که در روش ANP شاخص ها وابسته به هم می باشند.
  • در روش AHP گزینه ها نیز از یکدیگر مستقل هستند در حالیکه در روش ANP می توانند به هم وابسته باشند.
  • در روش AHP شاخص ها از گزینه ها مستقل هستند در حالی که در روش ANP می توانند به هم وابسته باشند.
  • در روش AHP (فرآیند تحلیل سلسله مراتبی) و ANP (فرآیند تحلیل شبکه ای) گزینه ها وابسته به شاخص ها هستند.
  • در روش AHP با ساختار ساده چند سطحی مواجه هستیم در حالی که در روش ANP با ساختار شبکه ای مواجه هستیم.
  • در روش AHP با ساختار سلسله مراتبی مواجه هستیم در حالیکه در روش ANP با ساختار شبکه ای یا خوشه مواجه هستیم.

اگر در خصوص تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره به مشاوره و کمک نیاز دارید، درخواست خود را در سایت ایران مشاور ثبت کنید. ما با توجه به درخواست شما سفارش را بررسی کرده و مشاوره لازم در این خصوص را به شما ارائه خواهیم کرد.

جهت سفارش آموزش نگارش مقاله، پایان نامه یا تحلیل آماری روی ثبت سفارش آنلاین کلیک کنید.

ثبت-سفارش

**************

سریع ترین راه ارتباطی با ما = تکمیل فرم ثبت سفارش یا پیگیری

**************

در کمتر از یک روز کاری نتیجه بررسی را از ایران مشاور دریافت کنید.
درخواست فوری

ایران مشاور پایگاهی برای مطالب آموزشی در موضوعات انجام پایان نامه، نگارش رساله، تحلیل آماری پایان نامه، اکسپت مقاله، چاپ مقاله، ادیت نگارش علمی و روش شناسی پژوهش است که فعالیت خود را از سال 1390 شروع کرده است. بازخوردهای بسیار خوب دانشجویان کارشناسی ارشد، دکتری و اعضای هیئت علمی دانشگاه ها برای انتشار مطالب متناسب با نیاز مخاطبان همیشه یاریگر ایران مشاور بوده است. شما هم اگر نیازمند آموزش، راهنمایی یا مشاوره در زمینه موضوعات فوق بودید از طریق فرم زیر با ما در ارتباط باشید.

انتخاب مسیر …

حداکثر سایز 10 MB

لطفا صبر کنید

کانون متخصصان ایران مشاور با هدف آموزش تخصصی انجام پژوهش در سطوح آموزش عالی شکل گرفته است. این مرکز در راستای تقویت بنیه علمی کشور با نیازسنجی از جامعه علمی اقدام به برگزاری دوره های آموزش تخصصی نگارش پروپوزال، انجام پایان نامه، مدیریت زمان انجام پایان نامه دکتری، تحلیل آماری و شبیه سازی، تکنیک ها و فرایند بررسی اعتبار مجلات علمی پژوهشی و ISI ، شناسایی مجلات نامعتبر و جعلی، اصول و تکنیک های سابمیت مقاله به ژورنال های خارجی، پیگیری و چاپ فوری مقالات ISI و ISC و همچنین اصلاح و ویرایش مقالات ISI می نماید.جهت اطلاعات بیشتر از طریق شماره تماس های موسسه یا کانال تلگرامی با ما در ارتباط باشید. از اینکه پاسخگویی سوالات شما باشیم بسیار خرسندیم.

جهت مشاوره با تلگرام همین الان کلیک کنید

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۶۸۱

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.