قوم نگاری در انجام پایان نامه

قوم نگاری در انجام پایان نامه

روش تحقیق قوم نگاری

رشد روز افزون سطح علمی پژوهش ها در میان دانشجویان و محققین، ایران مشاور را برآن داشته است تا خدمات مشاوره ای و آموزشی خود را درحوزه های مختلف با بهره گیری از توان اساتید، فارغ التحصیلان و فعالان حوزه پژوهش با کیفیتی متمایز ارائه نماید. یکی از این خدمات آموزش و مشاوره پژوهش های کیفی است که بخش مهمی از پایان نامه های ارشد و دکتری را در بر میگیرد.

ریشه پژوهش کیفی به انواع پژوهشهای میدانی باز میگردد که توسط قوم شناسان و از طریق مشاهده روزمره زندگی آزمودنی ها انجـام مـیشود..

پـژوهش کیفـی از دهـه ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ ملاک ثابت جامعه شناسان برای طرحهای تحقیقاتی انجام گرفت. امـا در میـان سـایر پژوهشگران علوم انسانی زیاد مقبولیت پیـدا نکـرد .

روش پژوهش کیفی در پـژوهشهـای علـوم انـسانی، در مقایـسه بـا روشهای دیگـر از اهمیـت و کارآمـدی بیـشتری برخـوردار اسـت. این روش میتواند برآیند نتایج پژوهش با روشهـای مختلـف باشـد. پـژوهش کیفـی از اطلاعـات و داده های پژوهشهای تـاریخی، توصـیفی و تجربـی سـود مـی بـرد. تحقیـق کیفـی و اساسـاً روش شناسی کیفی عموماً خصلتی بین رشته ای دارد و مرزهای رشته ای، حوزه ای موضوعی را در می نوردد. تحقیق کیفـی در بـر گیرنـده مجموعـه ای پیچیـده ومتـصل بـه یکـدیگراز اصطلاحات، مفاهیم و مفروضات است.

کاربرد پژوهش کیفی

پژوهش کیفی در تعلیم و تربیت، ریشه در رشته های متعددی دارد. این رشته ها نه تنها شامل علوم اجتماعی مانند مردم شناسی، جامعه شناسی و روانشناسی است، بلکه علوم انسانی مانند هنر، ادبیات و فلسفه و حتی تحقیق های بین رشته ای را نیز در بر می گیرد.

روش های تحقیق کیفی

تحقیقات کیفی از نظر روش گرد آوری و تحلیل داده ها مفروضه های زیر بنایی و چگونگی حل مسائل مورد مطالعه با تحقیقات کمی تفاوت دارد.تحقیق کیفی معمولا از چند روش تحقیق و جمع آوری اطلاعات تشکیل شده است.

  • قوم نگاری
  • پدیده شناسی
  • مورد پژوهی
  • تحلیل متنی
  • تحقیق کاربردی

در همه این روش های جمع آوری اطلاعات تاکید اصلی بر این است که تجربه بهترین ابزار درک رفتار اجتماعی است .

در این مطلب روش قوم نگاری را به شما عزیزان معرفی مکنیم

روش تحقیق قوم نگاری

تاریخچه

قوم نگاری مدرن از واپسین سالهای قرن نوزدهم میلادی به عنوان گرایشی در جامعه شناسی، در مغرب زمین شکل گرفت. دانشمندانی همچون«بواس»و «یورز» از بریتانیا به چنین پژوهش هایی برای نخستین بار دست زدند . هدف این پژوهشگران شناخت فرهنگ و آداب و رسوم و باورها و پندارهای اقوام ابتدایی این سرزمین و پیش گیری از نابودی و به بوته ی فراموشی سپردن آنها بود.بعدها انسان‌شناسانی مانند «پریجارد» و «مارگارت مید» آمریکایی در خصوص برخی جوامع ابتدایی در استرالیا و افریقا مطالعات ماندگار و پایداری انجام دادند. البته ناگفته نماند«مالینکوفسکی»به دلیل بررسی های روش مند و هدفمندانه و رعایت اسلوب تحقیق در این زمینه، ‌به عنوان سرآمد مابقی مردم شناسان یاد شده، تلقی می شود. چرا که برای مطالعه جامعه های هدف و مورد تحقیق، زمانی را در میان آنها سپری کرده است و مشاهدات خود را به طور روزانه یاد داشت و سپس به رشته تحریر در آورده است.

تعریف

تحقیق قوم نگاری یک روش کیفی است که از محققان می خواهد تا دنیای واقعی را از دیدگاه آگاهی دهندگان در تحقیقات تفسیر کنند.

 در واقع قوم نگاری یکی از روشهای علمی تحقیق در علوم انسانی با درگیری فعال محقق در میدان تحقیق دنبال مشارکت در توسعه معرفت علمی از گروهها یا فرهنگها است.

مشاهده مورد مطالعه در شرایط طبیعی و نهایتا تحلیل و ارزیابی یافته ها در زمینه و بستر مورد مطالعه باعث دیدی جامع نگر در تحقیق قوم نگاری با اعتبار نسبتا بالایی گردیده است.  قوم نگاری بر اساس بنیان نظری بر فرهنگ و با دیدی کل گرایانه به مطالعات عمیق برای توصیفی دقیق و فشرده از مورد مطالعه می پردازد.

قوم نگاری یکی از روش های علمی تحقیق در علوم انسانی با درگیری فعال محقق در میدان تحقیق دنبال مشارکت در توسعه ی معرفت علمی از گروه ها یا فرهنگ ها است..

قوم نگاری بر اساس بنیان نظری بر فرهنگ و با دیدی کل گرایانه به مطالعات عمیق برای توصیفی دقیق و فشرده از مورد مطالعه می پردازد.

کاربرد روش شناسی قوم نگاری

با توجه به کاربرد سه روش شناسی در تحقیقات علوم انسانی شامل روش شناسی اثبات گرایی، روش شناسی تفسیری،و روش شناسی انتقادی  که نظریه و روش تحت هدایت آنها تعیین میشود، تحقیق قوم شناسی نیز میتواند بر اساس هر کدام از این روش شناسی ها انجام پذیرد، چنانچه قوم شناسی بر پایه روش شناسی اثباتی ارائه میشود به کاربرد رویکرد کمی تحقیق در جهت توصیف پدیده ی مورد مطالعه اهتمام خواهد داشت.

در این روش شناسی سعی بر این است که محقق بتواند با توجه به تکنیک های رویکرد کمی تحقیق به نوعی به توصیف تبیین و دسته بندی وقایع قادر شود.

روش شناسی تفسیری قوم شناس را به فهم و درک پویا از سیستم اجتماعی هدایت می کند تا از طریق آن بر چگونگی شکل گیری نظام اجتماعی، وقوف یابد. هدف این روش شناسی، توصیف دقیق و عمیق از مورد مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی تحقیق می باشد.

تحقیق قوم نگاری به لحاظ علمی، بر اساس روش شناسی های موجود در علوم انسانی، می تواند در طیف وسیعتری که در یک طرف آن ایده ی کمی و در طرف دیگر ایده ی کیفی حاکم است، انجام پذیرد.

فرایند تحقیق قوم نگاری

فرایند تحقیق در قوم نگاری بر اساس طرح تحقیق صورت میپذیرد که در آن برای دستیابی به معرفت علمی مراحلی پیشنهاد می شوند. طرح تحقیق قوم نگاری که عناصر اساسی تحقیق در مراحل حل مساله را در خود دارد به منزله ی  یک برنامه یا نقشه عمل در خدمت محقق قرار می گیرد. در طرح تحقیق قوم شناسی محدودیت دامنه مطالعه، اتصال روش با تئوری و شیوه های جمع اوری اطلاعات بصورت روشن بیان شود. مشخصه ی طرح تحقیق قوم نگاری انجام تحقیق در میدان یا تحقیق میدانی است.ویژگی های تحقیق میدانی طرح تحقیقاتی همه ی  قوم نگاری ها را هدایت می کند. تحقیق میدانی ماهیتی اکتشافی دارد و به همین لحاظ قوم نگاران علاقه مند هستند که با پیمایشی شروع کنند که در ضمن آن  موارد اساسی مانند زبان مورد مطالعه، اتصالات خویشاوندی در بین آنها اطلاعات سرشماری داده های تاریخی و ساخت فرهنگ میدان تحقیق را به خوبی فرا گیرند. مراحل تحقیق در قوم نگاری تا حدود از مراحل تثبیت شده در بررسی های اجتماعی آماری متفاوت است. یکی از ویژگی های خاص فرآیند تحقیق در قوم نگاری، انعطاف پذیری و ترکیب پذیری آن در بکارگیری همزمان روش های مختلف تحقیق است. اگرچه از این نوع تحقیق نیز از مساله تحقیقاتی آغاز میشود و نهایتا با استخراج و ارائه نتایج توام با بحث علمی خاتمه می یابد ولی ترکیب مراحل تحقیق در صورت نیاز و حرکات بازگشتی محقق به اول و ادامه مطالعه پس از آن به فرایند تحقیق قوم نگاری جلوه خاصی داده است.

مراحل روش قوم نگاری

در مجموع می توان مراحل تحقیق در این روش را به شرح ذیل بیان کرد:

  • تعیین مورد مطالعه و تدوین مسئله

در پژوهش قوم نگاری، مانند هر پژوهش دیگری، ابتدا باید در مورد گزینش و گروه مورد بررسی تصمیم گیری کرد. این گزینش معمولا بر مبنای علایق گسترده و کنجکاوی بنیادی پژوهشگر صورت، می گیرد. در این مرحله میان فرض های نظری، علایق پژوهشگر و روش های پژوهشی معمولا تاثیر و تاثر متقابل برقرار است (دانایی فرد و دیگران، ۱۳۸۳). محقق با اطلاعاتی در مورد زمینه ( زمان، مکان، شرکت کنندگان) و اندیشه کلی دوباره رویداد کار خود را آغاز می کند. به عبارت دیگر مسئله تحقیق در جریان اجرای تحقیق شناسایی می گردد. در اغلب موارد یک احساس شهودی منشا مسئله در تحقیق مردم نگاری است. محقق سوال های ویژه ای را که در چارچوب مفهومی می تواند تصور کند بیان می نماید.

  • تعیین آزمودنیها

تعیین آزمودنیها و دسترسی و ورود محتاطانه به جامعه: قبل از اینکه مردم نگار وارد محیط پژوهش شود و پژوهش خود را آغاز کند ابتدا باید یک شناخت اجمالی نسبت به موضوع و محیط تحقیق داشته باشد خواه موضوع مورد مطالعه یک قوم خاص باشد یا موضوعی بسته و کوچک تر، برای این کار مردم نگار باید از نوشته ها و پژوهش های موجود و تاریخچه گروه اطلاع داشته باشد.( منادی،۱۳۸۶: ۱۱۹)

  • تدوین فرضیه (فرضیات)

برخلاف روش های کمی تحقیق در روش های کیفی و قوم نگاری، مردم نگار فرضیه مشخصی را قبل از ورود به میدان پژوهش مطرح نمی کند، مردم‌شناس در مطالعه توصیفی خود به طرح فرضیه و نظریه نمی‌پردازد، زیرا مردم‌نگاری، گزارش توصیفی برای بدست آوردن اطلاعات است (رنجبر وستوده،۱۳۸۰: ۹۶-۹۵). اما این بدان معنی نیست که مردم نگار فاقد فرضیه است در واقع هیچ پژوهشگری در هیچ رشته علمی نیست که تحقیقش را به سان یک لوح ننوشته آغاز کند (بیتس و پلاگ، ۱۳۸۹: ۵۸) ارائه فرضیه یک فعالیت مداوم و پیوسته در تحقیق مردم نگاری است. برخلاف تحقیقات آزمایشی و غیر آزمایشی که در آنها فرضیه در ابتدا مشخص شده  و سپس مورد آزمون قرار می گیرد، تحقیق قوم نگاری بدون فرضیه  خاص شروع شده و فرضیه ها در جریان تحقیق تدوین و تغییر می یابند. اگر داده های حاصله از منابع مختلف همگرا باشند و یکدیگر را تأیید نمایند فرضیه های تحقیق نیز رد نخواهد شد بدین ترتیب فرضیه سازی در تحقیق قوم نگاری یک عمل مستمر است. (سرمد وهمکاران،۱۳۱:۱۳۸۵-۱۳۰).

  • جمع آوری اطلاعات (مشاهده، مصاحبه، مطالعه ی منابع …

این مرحله یکی از کلیدی ترین مراحل در فرایند قوم شناسی است و انتخاب روش درست در این مرحله می تواند موفقیت کلی تحقیق را به همراه آورد. در این مرحله پژوهشگر باید در ابتدا طرحی روشن و علمی داشته باشد و به صورت رسمی کار خود را آغاز کند بنابراین باید مذاکراتی را با افرادی داشته باشد  که آنها او را بپذیرند تا بتواند در آن جامعه به نگارش و ثبت وقایع مورد نظرش بپردازد .

  • تجزیه و تحلیل اطلاعات

در قوم نگاری فرضیه ها با استفاده از روشهای آماری آزمون نمی شوند. با این وجود، برخی از شاخصهای آماری نظیر نسبت و درصد، بر اساس طبقه بندی اطلاعات بدست آمده، محاسبه می شوند. در این روش تجزیه و تحلیل به میزان بسیار زیادی بر توصیف استوار است. بنابراین اغلب از شاخصهای آمار توصیفی استفاده می شود. استخراج نتایج نیز یک عمل ترکیبی است. یعنی اینکه این فعالیت پژوهشی با سایر فرایندها- به ویژه با کارهای میدانی- ترکیب می شود. فرضیه های آزمایشی، نظریه ها، و تبیین ها در طول کارهای میدانی حاصل می شوند و محقق قوم شناس  نباید در استخراج نتایج نهایی شتاب زده عمل کند. در واقع تحقیق قوم نگاری به بینش، بازنگری و تفکری مجدد پیرامون نتایج بدست آمده در مراحل اولیه، احتیاج دارد (سرمد و دیگران،)

  • جمع بندی و نتیجه گیری و ارائه گزارش نهایی

برخلاف تحقیقات آزمایشی وغیر آزمایشی، در این تحقیقات نتیجه گیری پس از هر مرحله از مشاهدات ودر جریان تحقیق صورت می گیرد. قوم شناسی ممکن است در تحقیقات بنیادی، کاربردی وتحقیق وتوسعه بکار رود(سرمد وهمکاران،۱۳۱:۱۳۸۵) . نوشتن توصیف قوم نگاری، آخرین فراورده تحقیق است. تحقیق میدانی به یک مسافرت علمی شباهت دارد که نگاشتن قوم شناسی پایان آن است. محقق، به زمینه های فرهنگی نا آشنا مسافرت می کند و برای درک آن هفته ها، ماه ها یا حتی سالها وقت صرف می کند. او گوش فرا می دهد، مشاهده می کند و در فعالیت ها شرکت می کند تا بفهمد که مردم تجربیات خود را چگونه سازمان می دهند و چه تعاریفی از آنها ارائه می کنند. سپس او باید در جهت عکس حرکت کند. یعنی پس از درک آن فرهنگ خاص،  داده هایی را که جمع آوری کرده است به شیوه ای توصیف کند تا برای آنهایی که با آن فرهنگ آشنا نیستند قابل فهم باشد.

مزایای روش قوم نگاری

  • مشاهده مستقیم: به جای استفاده از اطلاعات دست دوم به مجموعه یافته ها از میدان تحقیق که از اعتبار بالایی برخوردار است بررسی شود.
  • تجربی: قوم نگاری بر اساس ارتباط مستقیم با مردم و حضور فعال محقق در مناطق مورد مطالعه از پایه تجربی نسبتاً قوی برخوردار است.
  • اتصال با تئوری: قوم نگاری می تواند با هدف توسعه تئوری که همان بستر سازی برای شکل گیری تئوری بنیادی است و یا حق آزمون تئوری در میدان تحقیق اجرا شود.
  • اطلاعات جزئی شده: در فرآیند تحقیق قوم نگاری اطلاعاتی ارائه می شود که به لحاظ جزئی و عمیق بودن بسیار غنی می باشند. این اطلاعات واقعیات پیچیده را به صورت دقیق منعکس می سازد.
  • جامع نگر: مردم شناس در صدد ارائه تبیینی جامع و کل گرایانه از وقایع است این نوع تحقیق بر روابطی متمرکز است که در زیر سطح ظاهر پنهان شده اند.
  • ادراک کنش گران: همه چیز از زاویه دید کنش گر مطالعه می شوند.
  • اعتبار اکولوژیکی (طبیعی): بدین معنا که این تحقیق به شدت در تثبیت و نگهداری شرایطی طبیعی در تحقیق تاکید دارد.
  • دید انسان گرایانه: اساساً با تمایلات انسان گرایانه انجام می شود.

معایب روش قوم نگاری

  • فشار در رویکرد تحقیق: ناشی از دو اصل
  • الف) طبیعت گرایی
  • ب) انعطاف پذیری
  • محقق از یک طرف به طور واقعی تحقیق در صدد یک توصیف کامل و جزئی از پدیده فرهنگ به صورت کاملاً طبیعی است و از طرف دیگر چون انعطاف پذیری تحت تاثیر شخصی محقق در کل تحقیق است. محقق تمام تلاش را برای بهینه کردن انعکاس واقعیت می کنند که تا حدی موجب خطا می شود.
  • توصیف: اگرچه قوم نگاری می تواند یک تصویر روشن و دقیق از واقعیت مورد مطالعه را منعکس سازد ولی به هر صورت باقیماندن بر این امر را توصیف به معنای ضعف در ترسیم ساختار نظام اجتماعی است به نحوی که اجزای مورد مطالعه در یک ارتباط منظم به تحلیل تئوریک ساختار بپردازند.
  • پایایی: قوم نگاری با ضعف در پایایی و تامین حداقل دریافتهای خویش روبروست. به همین لحاظ داوری در این باره که آیا محیط اجتماعی با مردم مورد مطالعه، نمونه یا بازنمای جامعه بزرگتر هستند امکان پذیر نیست.
  • اخلاق تحقیق: رعایت اخلاق تحقیق در قوم نگاری پیش از تحقیقات دیگر مورد تاکید قرار گرفته است. به همین لحاظ انجام دقیق تحقیق را با مشکل روبرو ساخته است. مسلماًً محقق بر تعصبات خود و جلوگیری از ورود آن به تحقیق و رعایت حریم خصوصی مشاهده شونده ها امری دشوار در تحقیق قوم شناسی به شمار می رود.
  • یکی دیگر از معایب قوم نگاری زمان آن طولانی  است برخی از محققان معتقدند قوم شناسی حداقل به مدت شش ماه تا دو سال طول می کشد. در این دوره، چیزهای بسیاری وجود دارد که ممکن است رخ دهد، از مسائل شخصی گرفته تا مسائل حرفه ای،که می تواند مطالعه را به خطر اندازد.
  • تحریفات حین جمع آوری اطلاعات رفتار اجتماعی: مهمترین تحریفات در مطالعات علمی رفتار اجتماعی، در حین جمع آوری اطلاعات رخ می دهد. در حد فاصل بین رویداد رفتار اجتماعی (اینکه مردم چه می کنند و چه می گویند) و توصیف و توضیح محقق از آن رویداد ها، یک عامل مهم وجود دارد و آن خود محقق است. عینی بودن به طور کامل شاید از یک مشاهده گر خداگونه برآید اما این کار از انسان ساخته نیست. در هر تحقیقی همیشه مشاهده انتخابی و تعبیر و تفسیر انتخابی در کار است و «حوادث واقعی» را به «واقعیاتی» که محقق بر مبنای آنها شرح و توصیف خود را ارائه می دهد، تغییر می دهد(اسپردلی و مک کوردی، ۱۳۸۶: ۳۵).

نقد و بررسی روش قوم نگاری

گاه به قوم نگاری ایراد می گیرند که بیش از اندازه دست به تفسیر می زند و معنایی را به پدیده ای تحمیل می کند و گاه برعکس به او ایراد می گیرند که به اندازه کافی تفسیر نمی کند و خود را به توصیف تجربی امور اجتماعی بدون استناد به دلایل و شرایط آنها محدود می سازد. در واقع، تفسیر مردم شناختی باید تفسیر بومی را پشت سر گذاشته و حتی آن را نفی کند و یا لااقل بتواند دست به بازسازی آن در شبکه های معنایی دیگر بزند. در نقدهای قرن ۲۰ یکی از مهمترین مباحث تک صدایی بودن کارهای سنتی قوم نگاری است که ناشی از روح پوزیتیویستی بود، یعنی محقق تنها سخنگوی متن محسوب می‏شود و همه چیز بواسطه بیان او توصیف می‏شود و واقعیت پیدا می‏کند، اما در کارهای اخیر انسان‏شناختی تاکید بر صدای موضوع و چند صدایی بودن متون قوم شناسانه سبب شده که از انسان‏شناسی دیالوگی یا متون چند صدایی صحبت شود و قوم شناسان به مثابه واسطه‏های فرهنگی، واسطه‏ای برای رسانیدن این صداها به مخاطبانشان باشند.

اما در مجموع باید پذیرفت درک عمومی از قوم نگاری به مثابه توصیف عینی صرف، بیشتر به یک اسطوره خیالی شباهت دارد تا واقعیت. چرا که هرگونه مواجهه با موضوع مستلزم فهم و تفسیری از آنست و هرگونه توصیف نیز بر مبنای رویکردهای نظری و مفهومی ضمنی و صریح انجام می‏گیرد.

  به تجربه ثابت شده است که قوم شناسان در گذر از این روش به اطلاعات بسیار دقیق و عمیق علمی دست یافته اند. به طوری که این نوع داده ها قابل مقایسه با داده هایی که به کمک روش های دیگر بدست آمده اند، نمی باشند. در مواقعی این اطلاعات فقط جنبه شناخت داشته، بنابراین، برای جامعه علمی مفید بوده اند.  مردم نگاری در صورت خوب اجرا شدن می تواند از سویی، در فهم بسیاری از نکات خوب فرهنگ جامعه که صورت می گیرد (بدون اینکه کنشگران آن عمل شناختی در مورد علل وجودی آنها داشته باشند) و از سوی دیگر، نکات منفی که باعث بی هنجاری و ناامنی و در نهایت مانع پیشرفت و توسعه جامعه می شود، مفید باشد.

از نتایج تحقیق قوم نگاری این است که اطلاعات فرهنگی جامع و غنی که بدست می آید می تواند به غیر از نوشته های علمی اساس هر نوع نوشته ای نیز باشد. همچنین مردم نگاری می تواند زمینه ای برای ایجاد دگرگونی اجتماعی باشد.

جهت سفارش آموزش نگارش مقاله، پایان نامه یا تحلیل آماری روی ثبت سفارش آنلاین کلیک کنید.

ثبت-سفارش

**************

سریع ترین راه ارتباطی با ما = تکمیل فرم ثبت سفارش یا پیگیری

**************

در کمتر از یک روز کاری نتیجه بررسی را از ایران مشاور دریافت کنید.
درخواست فوری

ایران مشاور پایگاهی برای مطالب آموزشی در موضوعات انجام پایان نامه، نگارش رساله، تحلیل آماری پایان نامه، اکسپت مقاله، چاپ مقاله، ادیت نگارش علمی و روش شناسی پژوهش است که فعالیت خود را از سال 1390 شروع کرده است. بازخوردهای بسیار خوب دانشجویان کارشناسی ارشد، دکتری و اعضای هیئت علمی دانشگاه ها برای انتشار مطالب متناسب با نیاز مخاطبان همیشه یاریگر ایران مشاور بوده است. شما هم اگر نیازمند آموزش، راهنمایی یا مشاوره در زمینه موضوعات فوق بودید از طریق فرم زیر با ما در ارتباط باشید.

انتخاب مسیر …

حداکثر سایز 10 MB

لطفا صبر کنید

کانون متخصصان ایران مشاور با هدف آموزش تخصصی انجام پژوهش در سطوح آموزش عالی شکل گرفته است. این مرکز در راستای تقویت بنیه علمی کشور با نیازسنجی از جامعه علمی اقدام به برگزاری دوره های آموزش تخصصی نگارش پروپوزال، انجام پایان نامه، مدیریت زمان انجام پایان نامه دکتری، تحلیل آماری و شبیه سازی، تکنیک ها و فرایند بررسی اعتبار مجلات علمی پژوهشی و ISI ، شناسایی مجلات نامعتبر و جعلی، اصول و تکنیک های سابمیت مقاله به ژورنال های خارجی، پیگیری و چاپ فوری مقالات ISI و ISC و همچنین اصلاح و ویرایش مقالات ISI می نماید.جهت اطلاعات بیشتر از طریق شماره تماس های موسسه یا کانال تلگرامی با ما در ارتباط باشید. از اینکه پاسخگویی سوالات شما باشیم بسیار خرسندیم.

جهت مشاوره با تلگرام همین الان کلیک کنید

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۶۹۱

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.