نحوه نگارش و انجام پروپوزال | انجام پایان نامه ارشد و دکتری
021-66127308

نحوه نگارش و انجام پروپوزال

پروپوزال (Proposal) یک کلمه انگلیسی هست و معنای آن پیشنهاد و طرح پیشنهادی است که جهت معادل سازی فارسی بدان طرح تحقیق، طرح پژوهش، طرحنامه یا پیشنهاده پژوهشی هم ممکن است گفته شود. بر خلاف تصور بسیاری از دانشجویان، طرح تحقیق مهم ترین و اصلی ترین بخش یک کار تحقیقی و پژوهشی است، طرح تحقیق اصل تحقیق نیست، بلکه طرح اولیه و طرح پیشنهادی تحقیق است، طرح تحقیق در واقع شبیه طرح اولیه و پیشنهادی یک ساختمان است که توسط ارشیتکت (پژوهشگر یا محقق) ارکان اصلی آن طراحی و محاسبه شده و به صورت نقشه و ماکت ساختمان در آمده است و چنانچه یک مهندس خبره ( استاد راهنما ) به آن نگاه کند، بتواند ساختمانی را ( پژوهشی را) که بر اساس این نقشه شکل می گیرد، از قبل برای خود تجسم کند. پژوهشگری که قصد تحقیق دارد، ابتدا باید برای پژوهش مورد نظر خود طرح تحقیق بنویسد. طرح تحقیق در واقع نقشه انجام تحقیق است و راهنمای محقق برای عملیاتی کردن و اجرای تحقیق است.

proposal

هر چند انتخاب موضوع و فرایند تهیه و تکمیل یک پروپوزال به راحتی و در مدت زمانی کوتاه انجام می شود، ولی باید توجه داشت که پروپوزال در واقع پیشنهادیه تحقیق بوده و به منزله نقشه های محاسباتی ساختمان است، لذا چنانچه با دقت و با محاسبات دقیق طراحی گردد، پژوهشگر در انجام مراحل بعدی با مشکل اساسی روبرو نخواهد شد. به عبارت دیگر چنانچه دانشجویی عنوان پژوهش خود را درست انتخاب کرده باشد و تمامی ارکان و اجزاء پروپوزال به ویژه طرح مسئله، اهمیت و ارزش تحقیق، تاریخچه مطالعات، اهداف، سئوالات، فرضیه ها و روش و مراحل انجام تحقیق را به طور دقیق و کامل تهیه کرده باشد، در انجام پژوهش با مشکلاتی از جمله سر درگمی و ابهام روبرو نخواهد شد، به طوری که گفته می شود پژوهشگری که طرح تحقیق خود را به طور دقیق، روشن و کامل نوشته، به نظر می رسد بیش از ۵۰ درصد رساله یا پایان نامه خود را تهیه کرده است.

در این مقاله نحوه نگارش پروپوزال کارشناسی ارشد به طور کامل شرح داده شده است. این راهنما که به اختصار حاوی برخی مفاهیم و جنبه های روش تحقیق و طراحی تحقیقات علمی است، به منظور تسهیل کار دانشجویان در تکمیل مناسب فرم طرح تحقیق پایانامه کارشناسی ارشد نگارش یافته است.

تعداد صفحات پروپوزال

برای پیشنهاد طرح تحقیق یا پروپوزال لازم هست که در مورد اون موضوع، بررسی اجمالی داشته باشید و بر مبنای یک منطق مشخص، خواننده پروپوزال را قانع سازید که اون موضوع یک مسئله هست و پژوهش روی آن ضرورت دارد. برای حل این مسئله شما به عنوان دانشمند مسلما راهکار هم دارید و با یکسری راه و روش قصد دارید به این راهکارها برسید یا به عبارتی با یکسری پیش بینی ها و روش شناسی ها قصد دارید اون مسئله را آشکارا بررسی کنید. مطمِنا در مورد مسئله تحقیق اطلاعات بسیار زیادی رو می توانید بدست بیارید ولی این اطلاعات را لازم است در قالب تقریبا بین ۸ تا ۱۰ صفحه کنار هم قرار دهید و به عبارتی لپ مطلب را به اطلاع خواننده پروپوزال برسانید. برخی ممکن است این مطالب را در۵ صفحه و برخی دیگر در ۲۰ صفحه یا بیشتر ارایه کنند. دقت کنید که پروپوزال شما حداقل ۵ صفحه و حداکثر ۱۵ صفحه باشد تا خواننده (اساتید راهنما) حوصله خواندن آن را داشته باشد. یک پروپوزال استاندارد معمولا بین ۸ تا ۱۰ صفحه هست. پروپوزال کمتر از ۸ صفحه این پیغام را به خواننده می دهد که نویسنده پروپوزال اطلاع کافی از موضوع پژوهش ندارد و پروپوزال بیشتر از ۱۰ صفحه هم خواننده را ممکن است دچار سوء تفاهم کند که نویسنده هنوز توانایی سازماندهی مطلب و انسجام در موضوع پژوهش را ندارد.

انتخاب موضوع پایان نامه

 قبل از شروع نگارش پروپوزال باید موضوع پایان نامه و اساتید راهنما و مشاور انتخاب شوند. موضوع هر پایان نامه برای هر دانشجو، متناسب با نوع رشته تحصیلی زمان تحصیل دانشجومی باشد. با توجه به این مورد دانشجو می تواند بر حسب علاقه مندی خود و مشاوره با استاد راهنما و مشاور مربوطه موضوع متناسب را انتخاب کند. در پایان دانشجو باید با مراجعه به مراجع و منابع معتبر از تکراری نبودن موضوع انتخابی، اطمینان حاصل کند و نسبت به تکمیل فرم طرح تحقیق پایان نامه و گرفتن تائید ار اساتید راهنما و مشاور، قبل تشکیل جلسه شورای تحصیلات تکمیلی گروه آموزشی مربوط، اقدام نماید( در انتخاب موضوع پایان نامه موارد زیر را هم در نظر داشته باشید: بازه زمانی که در اختیار دارید، مقدار هزینه ایی که در اختیار کارتان قرار داده می شود، امکانات موجود، نوآوری در کار، موقعیت جغرافیایی که باید کار کنید و غیره). در واقع هر مقطعی به نسبت زمان و انتظارات موضوعات متفاوتی را ایجاب می کند. برای انجام پایان نامه کارشناسی ارشد تا حد امکان سعی کنید موضوعات کوچک و عملیاتی انتخاب کنید. استفاده از مقاله بیس  (Base)  در تمام رشته ها، بسیار توصیه می شود. در واقع منظور از مقاله بیس کپی تمام مطالب اون کار نیست بلکه شما از اون مقاله به عنوان تکیه گاه در طی مسیر انجام پایان نامه استفاده می کنید. پس سعی کنید در انتخاب مقاله بیس دقت کند و مقاله ای را انتخاب کنید که روش شناسی خود را کاملا مشخص ارایه داده است. حتما سعی کنید این مقاله بیس از مقالات ISI ژورنال های معتبر در سال های اخیر باشد. به جهت داوری حرفه ای این گونه مقالات، در این صورت این اطمینان را خواهید داشت که آن مقاله تا حد امکان نتایج پایا و معتبری را ارایه کرده است.

انتخاب اساتید راهنما و مشاور در انجام پایان نامه

دانشجو باید قبل از تکمیل فرم طرح تحقیق، اساتید راهنما و مشاور خود را متناسب با سابقه کاری ایشان و موضوع و قلمرو تحقیق خود، انتخاب کند. انتخاب استاد مشاور معمولا برعهده استاد راهنما می باشد. برای جلوگیری از مشکلات احتمالی، سعی کنید حتما ابتدای کار نظر استاد راهنما را در خصوص استاد مشاورهای پیشنهادی خودتان جویا شوید و با تایید ایشان استاد مشاور را انتخاب کنید. یه نکته کلیدی قبل از مشورت در خصوص موضوع پایان نامه با استادی حتما حتما، تصمیم قطعی در خصوص استاد راهنمای خود بگیرید و قبل از صحبت با ایشان در مورد نحوه برخورد و تعاملات، زمینه های کاری و مطالعاتی، میزان حمایت از دانشجویان، میزان اثرگذاری برای ادامه تحصیل شما، دسترسی آسان به ایشان و غیره را پرس و جو کنید. بهترین افراد برای این پرس و جو، داشجویان قبلی ایشان هستند. در خصوص نحوه انتخاب استاد، مقاله ای در سایت قرار خواهد گرفت.

نگارش پروپوزال

پروپوزال بنا بر هدف و رشته تحصیلیتان اشکال گوناگونی دارد. اما طرح اصلی آن معمولا عناوین زیر را شامل می شود.

موضوع تحقیق ( Project Title )

  • عنوان در برگیرنده چه چیزی (what)، روی چه افرادی (who,whom) و در صورتی که طرح دارای نتایجی است که در منطقه خاص یا زمان خاصی معتبر است و قابلیت تعمیم به سایر افراد یااجتماعات یا زمانها را ندارد، ذکرمکان (where) و زمان (when) انجام مطالعه ضروری به نظر می رسد.
  • عنوان به صورت خبری نگارش شود و حاوی پیش داوری نباشد.
  • در عنوان از کلمات اختصاری استفاده نشود و در پایان عنوان، نقطه قرار نگیرد.
  • حجم نمونه در عنوان قید نگردد.
  • عنوان از نظر نگارش صحیح و جامع باشد ( از حداقل کلمات استفاده شود و معنا را نیز تفهیم نماید).

عنوان دقیق تحقیق خود را به زبان فارسی و انگلیسی ذکر کنید. برای مثال :

 مطالعه تجربی پایداری اثرات هومات پتاسیم در گندم غنی شده و تأثیر آن بر ریز مغذی های معدنی

Project Title

  Experimental study on stability of potassium humate effect in enreached wheat and its affect on mineral micronutrients

معرفی دانشجو، رشته و مقطع تحصیلی دانشجو، اساتید راهنما و مشاور در پایان نامه

در این قسمت مشخصات کامل مجری پروژه و اساتید راهنما و مشاور بر اساس آخرین مدارک ارائه شده نوشته شود.

مقدمه و بیان مساله  (Introduction and problem statement)

 بیان مساله در پروپوزال شامل مواردی مانند بیان مساله، مقدمه، تعریف مساله، تعریف اجزای مسئله و پرسش های اساسی می باشد. محقق در بیان مسئله هدف خویش را بیان می‌کند و باید به عملی بودن آن توجه نماید. مساله باید اهمیت و ارزش کافی برای سرمایه گذاری داشته و بتواند هیات تصمیم گیرنده را متقاعد نماید که یا در زمینه موردنظر اطلاعاتی وجود ندارد؛ یا اطلاعات اندکی وجود دارد؛ یا اطلاعات موجود اشتباه است؛ برای این منظور در تدوین بیان مساله باید به یافته ها و اموری استناد کنید که مساله های برجسته ای را به میان می کشند.

نکات قابل توجه در مقدمه و بیان مساله

  • در بیان مساله، تعریف مساله یامشکل، تبین وسعت و ابعاد آن ( در واقع آن چه هست و آنچه باید باشد)، میزان و شدت مشکل از نظر بروز، گستردگی، وخامت، پیامدهای آن، توزیع مشکل ( جغرافیایی، سن، جنسی) ذکر شود و نهایتاً این نکته که چه سوال بدون پاسخی با این مطالعه پاسخ داده می شود.
  • معیارهای انتخاب موضوع ( مناسبت، قابلیت اجرا، مقبولیت سیاسی، با صرفه بودن، اجتناب از دوباره کاری، فوریت نیاز به داده ها، ملاحظات اخلاقی) در مقدمه رعایت گردد.
  • بدیهی است مطالب فوق اموری کلی است و باید توسط محقق جزیی تر شوند. به علاوه محقق ملزم نیست که تمام موارد ذکر شده در معیارهای انتخاب موضوع را در متن بیاورد و بنا به صلاحدید خود آن چه را که از این بین لازم می داند ذکر خواهد کرد. در ضمن آنچه در مورد در نظر گرفتن معیارهای انتخاب موضوع پیشنهاد شده لازم نیست در مقدمه آورده شود زیرا جای بسیاری ازمطالب نظیر ملاحظات اخلاقی و مطالبی از این قبیل در روش اجرای طرح و ضمائم خواهد بود. آنچه که در مقدمه طرح اهمیت ویژه ای دارد ارائه تحقیقات قبلی در این زمینه و اتصال تحقیق فعلی به تحقیقات قبلی و رفع ابهامی که با این تحقیق برطرف می شود.
  • دلایل انتخاب موضوع، فواید ناشی از اجرای طرح، کاربردی بودن، ارائه راه حل به منظور حل یکی از مشکلات نوین علمی یا اجرایی، کاهش قابل ملاحظه در هزینه ها و وقت و از این قبیل باعث توجیه اهمیت موضوع و ضرورت انجام تحقیق می گردد.
  • در مقدمه لازم است توالی مطالب حفظ و شیوه ارجاع نویسی برطبق الگوی وانکور و یا سیستم هاروارد( اسم تاریخ ) یا APA لحاظ گردد.
  • تعاریف واژه ها و اصطلاحات که بایستی به صورت علمی و عملی در انتهای مقدمه تعریف شود که با کلید واژه ها متفاوت است.

ادبیات تحقیق و پژوهش های مرتبط (Literature Review)

زیر این عنوان، باید توضیح مختصری درباره پژوهش هایی که پیش از شما روی این موضوع و موضوعات نزدیک به آن انجام شده بدهید. در این بخش در واقع باید به ذکر پژوهش هایی بپردازید که شما قصد دارید یافته های آن ها را تکمیل کنید، اشتباهات آن ها را رفع نمایید و یا نتایج آن ها را رد کنید. در واقع در این قسمت به شرح کارها و اقدامات انجام شده درداخل و خارج کشور در ارتباط با موضوع انتخاب شده برای عنوان پایان نامه می پردازیم.

اهداف و فرضیه ها ( Aims and Hypothesizes )

فرضیه یک پیشنهاد است که قبل انجام آزمایش مطرح می شود و بعد آن رد یا تائید می گردد که باید همانند هدف تحقیق به طور واظح بیان شود. در این بخش باید به ذکر نتایجی بپردازید که فکر می کنید از تحقیق خواهید گرفت. توضیح دهید که از انجام تحقیق چه هدفی دارید؟ به کدام سمت حرکت می کنید؟ و فکر می کنید به کجا خواهید رسید؟ در پژوهش های کمی معمولا اهداف ابتدا ذکر می شود و سپس فرضیه ها بیان می گردد اما در پژوهش های کیفی معمولا به جای فرضیه فقط اهداف ذکر می شود. این بخش شامل هدف اصلی و اهداف جزئی است که هدف اصلی همان عنوان پایان نامه و اهداف جزئی، شامل مواردی که ما را دررسیدن به هدف اصلی یاری نمایند.

در بیان اهداف و فرضیات معمولا ساختار زیر رعایت می گردد:

اهداف :

بیان اصلی ترین و مهمترین جنبه هایی است که بلافاصله پس از پایان پژوهش از نظر علمی به دست می آید.

هدف کلی :

عینی (objective) مختصر، جامع و قابل اندازه گیری باشد.

هدف کلی در واقع بیانگر عنوان تحقیق می باشد فقط ابتدای آن به جای کلمه بررسی یا مطالعه، از کلمه تعیین یا برآورد استفاده می شود.

اهداف جزیی یا ویژه :

در واقع اجزای هدف کلی می باشد و لازم است با کلماتی که عملی را نشان می دهد نظیر تعیین یا برآورد آغاز و شاخص آماری مورد نظر نیز در آن ذکر گردد.

اهداف فرعی :

در طی تحقیق قابل دستیابی است ولی در راستای عنوان طرح نمی باشد.

  • در نگارش اهداف چه کا ری انجام می دهید ( تعیین، برآورد) چه چیزها و یا متغیرهایی را در نظر گرفته اید؟ نمونه هدف چه کسانی هستند ذکر خواهد شد.

هدف کاربردی یا هدف نهایی :

نوعی از هدف است که پس از پایان پژوهش، حاصل تحقیق منجر به آن خواهد شد و ساختار مشخصی ندارد.

سوالات پژوهش :

جملات سوالی بوده و مطابق با اهداف در مطالعات توصیفی برای هر هدف جزیی، یک سوال پژوهشی ذکر می شود.

فرضیات :

فرضیه جمله خبری می باشد که کمتر یا بیشتر بودن متغیری در مقایسه با متغیر دیگر و یا وجود ارتباط یا عدم وجود ارتباط بین دو متغیر را نشان می دهد. در مطالعات تحلیلی، در برابر اهداف، فرضیات بنا بر نظر محقق تنظیم خواهد شد. فرضیات می تواند از نوع فرضیه صفر و یا فرضیه یک باشد.

یادآوری ۱: فرضیات به فرضیه صفر یا خنثی (H0) و فرضیه یک یا جایگزینی (HA,H1) تقسیم می شوند. البته هر دو این فرضیات مربوط به یک نسبت، یک میزان یا یک رابطه بین متغیرها هستند با این تفاوت که فرضیه صفر معمولا بر تفاوت نداشتن، ارتباط نداشتن دلالت می کندو فرضیه یک به تفاوت داشتن و یا ارتباط داشتن.

یادآوری ۲: فرضیاتی که به کمتر یا بیشتر بودن دلالت دارند فرضیه یک دامنه و آنها که به تفاوت داشتن دلالت دارند را دو دامنه می نامند.

روش تحقیق (Research Methods)

 در این بخش باید به روش تحقیق، نمونه، جامعه نمونه برداری و متغییرهای نمونه برداری اشاره کرد. در واقع در این قسمت توضیح می دهید که در انجام پروژه از چه روش های علمی سود خواهید برد و چه ابزارهایی را برای رسیدن به اهداف تحقیق به خدمت خواهید گرفت.

 روش اجرا و گردآوری اطلاعات:

این بخش که در بعضی پایان نامه ها ذکر می شود شامل ذکر روش های گردآوری اطلاعات که می تواند شامل روش های کتابخانه ای، آزمایشگاهی، میدانی و… باشد.

مواد وابزارهای مورد استفاده درگرد آوری اطلاعات:

در این بخش به شرح مواد وابزارها که می تواند شامال مواردی همچون پرسشنامه، آزمون، مصاحبه، ابزارهای آزمایشگاهی و غیره پرداخت.

روش های تجزیه وتحلیل اطلاعات:

در این مرحله باید به شرح روش های آماری و نرم افزارهای مورد نظر جهت تحلیل به طور مثال spss، Canoco5 و غیره، اشاره کرد.

منابع ( References )

فهرستی از منابعی که از آن ها برای نگارش پرپوزال استفاده کرده اید و به کار شما مرتبط هستند را طبق سبک های رفرنس نویسی پیشنهادی دانشگاه باید در این قسمت قرار دهید. که شامل تمام منابع مورد استفاده در تمام مراحل نگارش پروپوزال می باشد. با توجه به این مورد، ابتدا باید منابع فارسی بر حسب حروف الفبا و بعد منابع خارجی یا برحسب حروف الفبا یا برحسب سال انتشار ذکر شود.

برای رفرنس دهی منابع، هر نوع منبعی( مقاله، مجله، کتاب، سایت و…) موارد خاصی از آن منبع ذکر می شود.

که می توان برای راحتی کار از نرم افزارهایی همچون End note برای نگارش بخش منابع مورد استفاده در پروپوزال استفاده کرد.

جدول زمان بندی مراحل انجام کار

این بخش که شامل تعیین یک دوره از زمان تصویب پروپوزال تا زمان دفاع می باشد که برای دوره ارشد به مدت ۶ ماه و برای دکتری به مدت ۱ سال می باشد.

*نکات مهم

 ۱- عنوان پروژه را طولانی انتخاب نکنید و سعی کنید این عنوان بیشتر از ۱۶ کلمه نباشد.

۲- این نکات را در مورد انتخاب و نگارش تیتر پروژه رعایت کنید :

الف) سعی کنید موضوع روشن و ساده باشد. از به کار بردن الفاظ مشکل در عنوان تحقیق خودداری کنید.

ب) عنوان پروژه را به صورت خلاصه ای فشرده از آن چه در ذهن دارید در نظر بگیرید. سعی کنید با همان یک جمله عنوان پروژه بتوانید چارچوب کلی تحقیق و هدف هایتان را به خواننده منتقل کنید. عنوان کار شما باید کاملاً مشخص کند که شما می خواهید چه چیز را و در چه شرایطی مطالعه کنید.

پ) در جمله بندی عنوان پروژه دقت کنید تا چیدمان آن طوری باشد که آن چه اصل موضوع تحقیق شماست از فرع آن قابل تشخیص باشد.

ت ) سعی کنید کلمات اضافی را از عنوان پروژه حذف کنید.

 ۳- در مورد هدف هایی که از تحقیق دارید و موضوعی که برای مطالعه انتخاب کرده اید و سوالات و فرضیه هایتان حتماً دقت کنید که در رابطه کامل با هم باشند و در نگارش پروپوزال سعی کنید که این رابطه را به خوبی نمایش دهید.

۴- در زمینه چگونگی انتخاب روش تحقیق نیز، وضع به همین ترتیب است. سعی کنید مناسب ترین، عملی ترین، علمی ترین و هم خوان ترین روش را برای پژوهش مورد نظرتان انتخاب کنید.

۵- پروپوزال را تمیز و با بخش بندی مناسب تحویل دهید. سعی کنید مرز بین عنوان ها مشخص باشد و مطالب را بر یک روی کاغذ A4 تایپ کنید.

۶- حجم پروپوزال می بایست برای دوره های کارشناسی ارشد به همراه فرم های تعهد مندرج در آخر پروپوزال حداکثر ۲۰ صفحه باشد. در این میان حداقل یک صفحه به ادبیات تحقیق و حداقل یک صفحه به منابع تحقیق اختصاص دهید. سعی کنید از منابع جدید و به روز استفاده نمایید و همه ی منابع پروژه فارسی زبان نباشند. هم چنین توجه بفرمایید فونت تعیین شده برای پروپوزال را تغییر ندهید.

۷- از نوشتن موارد اضافه در پروپوزال، مثل عریضه نویسی برای استاد راهنما و غیره، جداً خود داری کنید. از توضیح اضافه هم پرهیز کنید.

۸- در مورد نگارش انگلیسی، حتماً درباره متن پروپوزال با یک مترجم و یا کسی که انگلیسی ادبی را به خوبی می داند مشورت کنید. متن پروپوزال می بایست به لحاظ علمی و ادبی هیچ غلطی نداشته باشد.

۹- سنجش علمی شما در واقع از طریق مطالعه پروپوزال میسر خواهد بود پس تمام تلاش و دانش خود را برای تنظیم آن به کار بگیرید.

به جهت قدردانی از زحمات نویسنده این بخش، لطفا روی آیکن گوگل پلاس سایت یکبار کلیک کنید یا این صفحه را در شبکه های اجتماعی خود به اشتراک بگذارید.

کپی برداری از مطالب این سایت شرعاً و عرفاً با ذکر منبع مجاز می باشد. لطفا در انتهای مطالب لینک منبع را به شکل زیر قرار دهید.

اشتراک مطالب آموزشی رایگان

سلام دوست خوبم امیدوارم مطلب ما مفید بوده باشه... مطلب فوق با تقاضای یکی از کاربران خوب سایت، پست شده است. شما هم اگر نیاز به مطلب آموزشی دارید که حس می کنید دوستانتان می تونند ازش استفاده کنند از بخش نظرات به ما اطلاع دهید. همچنین اگر خودتان تمایل به اشتراک مطلب دارید محبت کنید از مسیر زیر آپلود فرمایید تا به صورت رایگان در اختیار همه قرار بگیرد. با اشتراک گذاری لینک صفحه در شبکه های اجتماعی، ایران مشاور را به دوستان خود معرفی کنید...

حداکثر سایز 10 MB

سریع ترین و بهترین راه ارتباطی با موسسه ایران مشاور= فرم ثبت سفارش و پیگیری

ثبت-سفارش

خدمت متمایز دیگر از ایران مشاور= در کمتر از یک روز کاری نتیجه بررسی را از ما دریافت کنید روی ثبت سفارش آنلاین کلیک کنید
لطفا صبر کنید

 

پاسخی بگذارید

لطفا کلیک کنید...
لطفا روی پلاس کلیک کنید :