تحلیل داده های کیفی (قسمت اول) | انجام پایان نامه ارشد و دکتری
021-66127308

تحلیل داده های کیفی (قسمت اول)

تحلیل محتوای کیفی

روشهای مختلفی برای تحلیل و طبقه‌بندی داده‌های جمع‌آوری شده در تحقیق کیفی وجود دارد که بسته به نوع تحقیق و موردکاوی از هر کدام‌ استفاده می‌شود.

واژه “Analysis” در لغت به‌معنای “تحلیل” است. در فرآیند تحقیق، پس از گردآوری داده‌ها، گام بعدی شامل تجزیه و تحلیل داده‌ها است. وقتی سخن از تجزیه و تحلیل داده‌ها به میان می‌آید، این تصور حاصل می‌شود که منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها تنها به شیوه آماری است، در صورتی که چنین نیست و این شیوه فقط یکی از طرق مهم تجزیه و تحلیل است که برای تحقیقات و داده‌هایی به‌کار می‌رود که جنبه آماری داشته باشد. یکی از مهم ترین عامل هایی که بر تصمیم گیری راجع به نوع تحلیل تاثیر می گذارد نوع داده هایی است که پژوهشگر جمع آوری می کند و یا در اختیار دارد. یکی از تفاوت های عمده بین پژوهش های کیفی و کمی در این است که پژوهش های کیفی به طور عمده به تدوین یا ساخت فرضیه منتج می شوند اما پژوهش های کمی به آزمون فرضیه می پردازد. بنابراین برای اینکه فرضیه ها را بتوان آزمون نمود، می بایست داده ای کمی جمع آوری شود و یا داده های کیفی به کمی تبدیل شود.تحلیل محتوا یکی از مهم ترین تحلیل هایی است که طی آن محتوا یا داده های کیفی به داده های کمی تبدیل می گردد و آنگاه با اجرای آماره های مناسب مورد تحلیل قرار می گیرند.

تحلیل کیفی را باید رویکرد مسلط بر تحقیقات دوره فرامدرن و محصول انتقادات مکتب انتقادی فرانکفورت از روش‌های کمّی دانست که گستره وسیعی از علوم انسانی را دربر گرفته است. «اساساً بخش عمده‌ای از مطالعات مربوط به تأثیر ایدئولوژی، دین، فرهنگ، سیاست، اخلاق و مانند آن را بر کنش و رفتار انسان، که موضوع مطالعه بسیاری از رشته‌های علوم انسانی است، می‌توان با استفاده از روش تحلیل کیفی و عقلی، تجزیه و تحلیل نمود.»  همچنین مطالعات مردم‌شناسی و آداب و رسوم و روابط اجتماعی و نیز مطالعات مربوط به تحلیل محتوا جملگی در حوزه تحقیقات کیفی قرار می‌گیرند، هرچند ممکن است از روش‌های کمی نیز بهره ببرند. به‌طور کلی تحقیقاتی که نوعاً کتابخانه‌ای و نظری هستند و اطلاعات به‌وسیله ابزارهای سنجش مربوط نظیر فیش، جدول، کارت و امثال آن گردآوری می‌شود، از نوع تحقیقات کیفی هستند.

فرآیند تحلیل محتوای کیفی

فرآیند تحلیل محتوای کیفی اغلب در طول مراحل اولیه جمع­آوری داده­ها شروع میشود. این درگیری اولیه در مرحله تحلیلی به شما کمک میکند که مابین تکوین مفاهیم جمع­آوری داده­ها به عقب و جلو حرکت کنید. وممکن است به شما در نشان دادن جمع­آوری داده­های بعدی به سمت منابعی که برای پرداختن به سوالات تحقیق مفیدتر هستند، کمک کند. برای حمایت کردن نتایج موثق و معتمد، تحلیل کیفی محتوا شامل یکسری عملکردهای سیستماتیک و واضح برای پردازش داده­ها میباشد. بعضی از مراحل با عملکردهای تحلیل محتوای کمی قدیمی همپوشی دارند. براساس اهداف مورد بررسی و مطالعه شما، تحلیل محتوای شما ممکن است انعطافپذیرتر و استانداردتر باشد اما بطور کلی میتواند به مراحل زیر تقسیم شود، که با مقایسه داده­ها و گزارشات منتشر شده از طریق نوشتن یافته­ها در یک گزارش، آغاز میشود.

مرحله (۱): پیاده سازی متن

 تحلیل محتوای کیفی میتواند برای انواع گوناگون تحلیل داده­ها استفاده گردد. اما بطور کلی داده­ها، نیاز به تغییر یافتن به سمت متن نوشتاری قبل از اینکه تحلیل شروع شود، دارد. اگر داده­ها از متنهای موجود سرچشمه بگیرد، گزینش محتوا باید توسط آنچه که شما میخواهید بدانید، قابل توجیه باشد.در مطالعات علم کتابخانه و اطلاعات، تحلیل محتوای کیفی اغلب برای تحلیل کردن رونوشتهای مصاحبه به منظور رهاسازی یا شکل دادن اطلاعات مردم در مورد رفتارها و تفکرات، بیشتر مورد استعمال قرار می­گیرد. هنگام تنظیم مصاحبه­ها چنین سوالاتی به چشم میخورد: آیا همه سوالات مصاحبه کننده یا تنها سوالات عمده باید از راهنمای مصاحبه تنظیم و رونوشت شود؟ آیا بیان کردن باید بطور ادبی تنظیم شود یا تنها در یک خلاصه؟ آیا مشاهدات در طی مصاحبه (مثل: صداها، مکثها و دیگر رفتارهای شنیدنی) باید نسخه­برداری شود یا نه؟ پاسخ شما به این سوالات باید براساس سوالات تحقیقتان باشد. در حالیکه یک نسخه کامل ممکن است مفیدتر باشد و ارزش افزوده شده آن زمان اضافه مورد نیاز را برای ایجاد کردن آن توجیه نمیکند.

مرحله (۲): تعریف واحد تحلیل

 واحد تحلیل به بخش اساسی متن به منظور مقوله بندی در طول تحلیل محتوا اشاره دارد. این پیامها باید قبل از اینکه آنها بتوانند رمزگذاری شوند، یکی شوند و اختلافات در تعریف واحد میتواند در تصمیمهای رمزگذاری همانند مقایسه نتایج با دیگر بررسیهای مشابه تاثیرپذیر باشد. بنابراین تعریف کردن واحد رمزگذاری یکی از اساسی­ترین و مهم­ترین تصمیمات است. معمولا تحلیل محتوای کیفی از موضوعات فردی بعنوان واحد برای تحلیل نسبت به واحدهای زبانشناختی فیزیکی استفاده میکند (مثل کلمه یا پاراگراف) و اغلب در تحلیل محتوای کمی مورد استعمال قرار میگیرد. یک نمونه از این مورد ممکن است تنها در یک کلمه، یک عبارت، یک جمله، یک پاراگراف و یا یک سند کامل بیان گردد. وقتی از موضوع بعنوان یک واحد رمزگذاری  استفاده میکنید، شما بطور اساسی اظهارات یک ایده و عقیده را جستجو می­نمایید. بنابراین شما، ممکن است یک کد برای یک بخش متنی در هر اندازه­ای، به مقدار آن بخشی که یک موضوع منحصر یا مسئله مربوط به سوالات تحقیقتان ارائه میدهد، ارائه دهید.

مرحله (۳): تکوین مقوله­ ها و یک طرح رمزگذاری

 مقوله­ها و یک برنامه رمزگذاری میتواند از سه منبع ناشی شود: داده­ها، مطالعات و بررسیهای مربوطه قبلی و تئوریها. طرحهای رمزگذاری میتواند هم بصورت قیاسی و هم استقرایی توسعه یابند. در بررسیهایی که هیچ تئوری وجود ندارد، شما باید طبقه­بندیها را بصورت استقرایی از داده­ها جمع­آوری کنید. بخصوص که تحلیل محتوای استقرایی برای مطالعاتی که برای تکوین نظریه، نسبت به آنهایی که برای توصیف یک پدیده خاص یا تغییر یک نظریه موجود در نظر گرفته میشود، مناسب است. زمانیکه مقوله­ها بطور استقرایی از داده­های خام تکوین می­یابد، شما به منظور استفاده از روش مقایسه­ای ثابت از آنجا که تنها قادر به برانگیختن بینشهای اصلی نیستید، تشویق میشوید اما روش مقایسه­ای دائم میتواند تفاوتهایی مابین مقوله­های آشکار بوجود بیاورد. ماهیت روش مقایسه­ای دائم ۱) مقایسه سیستماتیک هر متن مقرر شده برای یک مقوله، با هر یک از متون منصوب شده قبلی برای آن مقوله ۲) ادغام کردن مقوله­ها و شاخص­هایشان از طریق توسعه یادداشتهای تفسیری، میباشد. در بعضی بررسیها، شما یک مدل مقدماتی یا تئوری­ای براساس تحقیقتان خواهید داشت. شما میتوانید یک لیست اولیه از مقوله­های رمزگذاری مدل یا تئوری ایجاد کنید. گزینش طرحهای رمزگذاری تکوین یافته در مطالعات قبلی ، مزیت حمایت از گردآوری و مقایسه یافته­های تحقیقی در مقابل مطالعات چندگانه را دارد.  تحلیل محتوای کیفی به شما اجازه در نظر گرفتن یک واحد از متن بیشتر از یک مقوله بطور همزمان را میدهد. با این حال، مقوله­ها در طرح رمزگذاری شما باید به روشی که آنها از لحاظ ذاتی (درونی) ظاهرا تا جایی که ممکن است، متجانس و همگون و از لحاظ خارجی نامتجانس باشند، تعریف شوند. برای اطمینان از انسجام رمزگذاری، بویژه زمانیکه چندین رمزگذار درگیر هستند، شما باید یک راهنمای رمزگذاری، که معمولا شامل مقوله­های اسامی، تعاریف یا قوانینی برای کدها و نمونه­ها و مثالها میباشند، تکوین دهید. بعضی از راهنماهای رمزگذاری یک زمینه دیگر برای نکته برداشتن بعنوان دستاورد رمزگذاری را دارا هستند. استفاده از روش مقایسه­ای همیشگی به راهنمای رمزگذاری از طریق فرایند تحلیل داده، شکل خواهد بخشید و با یادداشتهای تفسیری افزایش خواهد یافت.

مرحله (۴): طرح رمزگردانی آزمایشی

طرح رمزگردانی را بر روی یک نمونه از متن آزمایش کنید. اگر شما از یک فرآیند استاندارد بطور منصفانه در تحلیل آن استفاده میکنید، شما میخواهید طرح کدگذاری اخیرتان را در فرآیند توسعه داده و اعتبار (قانونی ) بخشید. بهترین بررسی از شفافیت و تداوم تعاریف مقوله­تان، رمزگذاری کردن یک نمونه از داده­هایتان است. بعد از اینکه نمونه کدگذاری شد، هماهنگی در کدگذاری، در بیشتر موارد از طریق یک ارزیابی از توافق کدگذار داخلی نیازمند چک شدن میباشد. اگر سطح هماهنگی پایین است. قوانین کدگذاری شده باید دوباره بررسی شوند. تردیدها و مسائل نگران مربوط به تعریف طبقه­بندی، رمزی کردن قوانین یا دسته­بندی موارد خاص نیازمند این هستند که مورد بحث قرار گیرند و در میان گروه تحقیقی­تان حل شوند. رمزی کردن متن نمونه، بررسی کردن انسجام کدگذاری و تجدید نظر کردن قوانین کدگذاری، یک فرایند تکراری است و باید تا زمانیکه به هماهنگی کدگذاری دست یابد، باید ادامه داشته باشد.

مرحله (۵): رمزگذاری همه متن

وقتی که انسجام کافی صورت گیرد، قوانین رمزگذاری شده میتوانند برای مجموعه کل متن، بکار گرفته شوند. در طول فرآیند کدگذاری، شما نیاز به بررسی کردن کدگذاری بصورت تکراری به منظور جلوگیری از ” رانده شدن به سمت یک حس شخصی از آنچه که کدها معنی میدهد ” دارید. به این دلیل که کدگذاری ادامه می­یابد، و همچنان داده­های جدید برای جمع­آوری شدن نیز افزوده میگردند، این امر ممکن است که موضوعات و مفاهیم جدید آشکار گردیده و نیاز به اضافه کردن کد گذار دستی باشد.

مرحله (۶): ارزیابی کردن انسجام کدگذاری

بعد از کدگذاری مجموعه کامل داده­ها، شما نیاز به دوباره وارسی کردن هماهنگی بین رمزگذاری دارید. محتاطانه نیست که فرض کنیم، اگر یک نمونه در روشی معتبر و هماهنگ کدگذاری شود، رمزگذاری همه مجموعه از متن هم منسجم میگردد. همچنین ، درک رمزگذار از طبقه­بندیها و قوانین رمزگذاری ممکن است به نحو ظریفی در طول زمان تغییر یابد، و به سمت پراکندگی بیشتر سوق نماید. به همین دلیل، شما نیاز به دوباره وارسی کردن هماهنگی رمزگذاری دارید.

مرحله (۷): استخراج نتایج از داده ­های رمزی

این مراحل شامل پی بردن به موضوعات یا مقوله­های مشخص شده و شاخصهای آنها میباشد. در این مرحله، نتیجه­گیری خواهید کرد و بازسازیتان از معنای استخراج شده از داده­ها را ارائه خواهید داد. فعالیت شما ممکن است شامل بررسی کردن مشخصات و ابعاد طبقه­بندیها، تعیین کردن روابط بین طبقه­بندیها، آشکار کردن الگوها و تست کردن طبقه­ها در مقابل همه داده­ها باشد. این امر یک مرحله بحرانی در فرآیند تحلیل است و موفقیت آن تقریبا هماهنگ با تواناییهای استدلالیتان خواهد بود.

مرحله (۸): گزارش روش و یافته­ هایتان

برای اینکه بررسی و تحقیق شما درست باشد، نیاز به این دارید که از شیوه و فرآیند تحلیلتان بصورت کامل و صحیح مراقبت کرده و گزارش دهید. در مورد تحلیل محتوای کیفی، شما به گزارش تصمیمها و اعمال مربوط به فرآیند رمزگذاری همانند روشی که شما برای برقراری قابلیت اعتماد بررسیتان استفاده میکنید، نیاز دارید. تحلیل کیفی محتوا، نشانه­های آماری و شمارشی ارائه نمیدهد، بلکه، الگوها و موضوعات و اهمیت طبقه­بندی برای یک حقیقت اجتماعی را آشکار میسازد. ارائه کردن یافته­های تحقیق از تحلیل کیفی محتوا دشوار است. اگرچه یک عمل رایج برای استعمال برآورد هزینه نوعی به منظور توجیه کردن نتایج است، شما ممکن است روشی دیگر را برای ارائه داده­ها، شامل جدول مشخصات، نمودارها، جداول و شبکه­های ذهنی و مفهومی خواستار باشید. در پایان فرم و گسترش گزارش به اهداف خاص تحقیق بستگی دارد. وقتی نتایج تحلیل محتوای کیفی ارائه میشود، شما باید برای یک تعادل بین توصیف و تفسیر تلاش کنید. توصیف به خوانندگان شما پیش­زمینه و بافت متن را ارائه میدهد بنابراین نیاز به غنی شدن دارد. تحقیق کیفی بطور اساسی و بنیادی ، تفسیری است و تفسیر درک تئوری و شخصیتان از پدیده­های تحت بررسی را بازگو میکند. یک گزارش خواندنی و مورد علاقه ” توصیف کافی برای اجازه دادن به خواننده به منظور فهمیدن اصل برای یک تفسیر را فراهم می­آورد و یک تفسیر کافی به خواننده اجازه درک توصیف را میدهد.”

به جهت قدردانی از زحمات نویسنده این بخش، لطفا روی آیکن گوگل پلاس سایت یکبار کلیک کنید یا این صفحه را در شبکه های اجتماعی خود به اشتراک بگذارید.

کپی برداری از مطالب این سایت شرعاً و عرفاً با ذکر منبع مجاز می باشد. لطفا در انتهای مطالب لینک منبع را به شکل زیر قرار دهید.

اشتراک مطالب آموزشی رایگان

سلام دوست خوبم امیدوارم مطلب ما مفید بوده باشه... مطلب فوق با تقاضای یکی از کاربران خوب سایت، پست شده است. شما هم اگر نیاز به مطلب آموزشی دارید که حس می کنید دوستانتان می تونند ازش استفاده کنند از بخش نظرات به ما اطلاع دهید. همچنین اگر خودتان تمایل به اشتراک مطلب دارید محبت کنید از مسیر زیر آپلود فرمایید تا به صورت رایگان در اختیار همه قرار بگیرد. با اشتراک گذاری لینک صفحه در شبکه های اجتماعی، ایران مشاور را به دوستان خود معرفی کنید...

حداکثر سایز 10 MB

جهت سفارش مقاله، پایان نامه یا تحلیل آماری روی ثبت سفارش آنلاین کلیک کنید.

ثبت-سفارش

**************

سریع ترین راه ارتباطی با ما = تکمیل فرم ثبت سفارش یا پیگیری

**************

در کمتر از یک روز کاری نتیجه بررسی را از ایران مشاور دریافت کنید.
لطفا صبر کنید

پاسخی بگذارید