تحلیل داده های کیفی (قسمت دوم) | انجام پایان نامه ارشد و دکتری
021-66127308

تحلیل داده های کیفی (قسمت دوم)

تحلیل تم یا تحلیل مضامین

یکی از روشهای تحلیل داده های کیفی یا تحلیل محتوای کیفی، روش تحلیل تم یا همان تحلیل مضامین هست که در زیر به معرفی آن و مراحل انجامش می پردازیم:

تحلیل تِم روشی برای تعیین، تحلیل و بیان الگو های (تِم­ها) موجود درون داده­ ها است. این روش در حداقل خود داده ­ها را سازماندهی و در قالب جزئیات توصیف می­کند. اما می تواند از این فراتر رفته و جنبه­ های مختلف موضوع پژوهش را تفسیر کند.

رویکردهای کیفی بسیار متنوع، پیچیده، و ظریف هستند و تحلیل تِم بایستی به عنوان یک روش اساسی برای تحلیل کیفی در نظر گرفته شود. تحلیل تِم نخستین روش تحلیل کیفی است که محققان باید فرا بگیرند، زیرا این روش، مهارت­های اصلی که برای اجرای بسیاری از روش­های دیگر تحلیل کیفی لازم است را فراهم می­آورد.

 مراحل تجزیه و تحلیل داده ­ها با استفاده از روش تحلیل تِم

فرایند تحلیل تِم زمانی شروع می­شود که تحلیل­گر الگوهای معنی و موضوعاتی که جذابیت بالقوه دارند را مورد نظر قرار می­دهد. این تحلیل شامل یک رفت و برگشت مستمر بین مجموعه داده­ها و خلاصه­های کدگذاری شده، و تحلیل داده­هایی است که به وجود می­آیند. نگارش تحلیل از همان مرحله اول شروع می­شود. به طور کلی هیچ راه منحصر به فردی برای شروع مطالعه در مورد تحلیل تِم وجود ندارد.

مراحل شش­گانه تحلیل تِم در ادامه توضیح داده شده­اند. تحلیل تِم فرایندی بازگشتی است که در آن حرکت به عقب و جلو در بین مراحل ذکر شده وجود دارد. به علاوه تحلیل تِم فرایندی است که در طول زمان انجام می­پذیرد.

مرحله اول: آشنایی با داده ­ها

برای اینکه محقق با عمق و گستره محتوایی داده ­ها آشنا شود لازم است که خود را در آنها تا اندازه­ای غوطه­ ور سازد. غوطه­ ور شدن در داده ­ها معمولاً شامل “بازخوانی مکرر داده ­ها” و خواندن داده­ ها به صورت فعال (یعنی جستجوی معانی و الگوها) است.

مرحله دوم: ایجاد کدهای اولیه 

مرحله دوم زمانی شروع می­شود که محقق داده ­ها را خوانده و با آنها آشنایی پیدا کرده است. این مرحله شامل ایجاد کدهای اولیه از داده­ ها است. کدها یک ویژگی داده­ ها را معرفی می­ نمایند که به نظر تحلیل­گر جالب می­رسد. داده ­های کدگذاری شده از واحدهای تحلیل (تِم ­ها) متفاوت هستند.

کدگذاری را می­توان به صورت دستی یا از طریق برنامه ­های نرم ­افزاری انجام داد. اگر کدگذاری به روش دستی انجام گیرد، می­توان داده­ ها را به وسیله نوشتن یادداشت بر روی متنی که تحلیل می­شود، یا با استفاده از رنگی کردن به وسیله مداد انجام داد. می­توان ابتدا کدها را مشخص کرد و سپس آنها را با خلاصه داده­ هایی که کد را نشان می ­دهند تطابق داد. نکته مهم در این مرحله این است که همه خلاصه داده­ ها کدگذاری شده و در قالب هر کد مرتب شده ­اند.

مرحله سوم: جستجوی تِم­ ها

 این مرحله شامل دسته ­بندی کدهای مختلف در قالب تِم­ های بالقوه، و مرتب کردن همه خلاصه داده­های کدگذاری شده در قالب تِم­های مشخص شده است. در واقع محقق، تحلیل کدهای خود را شروع کرده و در نظر می­گیرد که چگونه کدهای مختلف می­توانند برای ایجاد یک تِم کلی ترکیب شوند.

مرحله چهارم: بازبینی تِم ­ها

مرحله چهارم زمانی شروع می­شود که محقق مجموعه ­ای از تِم­ها را ایجاد کرده و آنها را مورد بازبینی قرار می­دهد. این مرحله شامل دو مرحله بازبینی و تصفیه تِم­ها است. مرحله اول شامل بازبینی در سطح خلاصه ­های کدگذاری شده است. در مرحله دوم اعتبار تِم­ها در رابطه با مجموعه داده ­ها در نظر گرفته می­شود.

اگر نقشه تِم به خوبی کار کند، آنگاه می­توان به مرحله بعدی رفت. اما، چنانچه نقشه به خوبی با مجموعه داده­ ها همخوانی نداشته باشد، محقق باید برگردد و کدگذاری خود را تا زمانی که یک نقشه تِم رضایت­بخش ایجاد شود ادامه دهد. محقق در انتهای این مرحله بایستی آگاهی کافی از اینکه تِم­ های مختلف کدام­ ها هستند، چگونگی تناسب آنها با یکدیگر، و کل داستانی که آنها درباره داده­ها می­گویند در اختیار داشته باشد.

مرحله پنجم: تعریف و نام­گذاری تِم ­ها

مرحله پنجم زمانی شروع می­شود که یک نقشه رضایت­بخش از تِم­ ها وجود داشته باشد. محقق در این مرحله، تِم ­هایی را که برای تحلیل ارائه کرده، تعریف کرده و مورد بازبینی مجدد قرار می­دهد، سپس داده­ها داخل آنها را تحلیل می­کند. به وسیله تعریف و بازبینی کردن، ماهیت آن چیزی که یک تِم در مورد آن بحث می­ کند مشخص شده و تعیین می­ گردد که هر تِم کدام جنبه از داده ­ها را در خود دارد.

مرحله ششم: تهیه گزارش

مرحله ششم زمانی شروع می­شود که محقق مجموعه­ ای از تِم­ های کاملاً آبدیده در اختیار داشته باشد. این مرحله شامل تحلیل پایانی و نگارش گزارش است.

معیار قابلیت اطمینان و اعتمادپذیری(روایی و پایایی در تحقیق کیفی)

اعتبار، پایایی و عینیت، ملاکهایی هستند که برای ارزیابی کیفیت تحقیق در پارادایم تحقیق متعارف اثباتگرایان استفاده میشود. همانند یک روش تفسیری، تحلیل محتوای کیفی، از سنت اثباتگرایانه در فرضیه های اصلی، اهداف تحقیق و فرآیندهای استدلالی متفاوت می باشد. بنابراین باعث ایجاد ملاک متعارف نامناسب برای قضاوت نتایج تحقیق می گردد. برای سازماندهی این فضا، لینکلن و گوبا ( ۱۹۸۵ )، چهار معیار برای ارزیابی کار تحقیقی تفسیری ایجاد کردند: اعتبار پذیری، انتقال پذیری، قابلیت اطمینان و تایید پذیری ( قابلیت تایید).

اعتبار اشاره دارد به ” ارائه­ی مناسب ساختارهای دنیای اجتماعی تحت مطالعه”  لینکلن و گوبا ( ۱۹۸۵ )، یکسری فعالیتهایی که به بهبود بخشیدن اعتبار در نتایج تحقیقتان کمک می کند، را ارائه می کنند: تماس طولانی با محیط پرورش ، مشاهده ی مستمر، بررسی از زوایای مختلف، تحلیل موارد منفی، بررسی کردن تفاسیر در مقابل داده های خام، تبادل نظر با همتایان و کنترل از سوی اعضا. برای ارتقای اعتبار تحلیل محتوای کیفی محققان نه تنها نیاز به طراحی استراتژی های جمع آوری داده ها که قادر به درخواست کردن مناسب عرضه ها می باشد دارند، بلکه همچنین نیازمند طراحی فرآیندهای واضح (شفاف) برای رمز  گذاری کردن و ترسیم نتایج از داده های خام می باشند.

تجربه و دانش رمز گذاران و شفاف سازی عملکرد های رمز گذاری،  امری ضروری است. همچنین این امر برای آماده سازی رمز گذاران از طریق یک برنامه ی آموزشی کامل مفید می باشد.

انتقال پذیری اشاره به سبط فرضیه ی کاری محقق وارد که می تواند در مفهوم دیگری بکار گرفته شود. فراهم آوردن یک شاخص انتقال پذیری وظیفه محقق نیست، و تا اندازه ای او برای ایجاد مجموعه داده ها و توضیحات، مسئول می باشد که به اندازه کافی ارزشمند می باشد، بنابراین دیگر محققان قادر به قضاوت کردن در مورد انتقال پذیری یافته ها برای موقعیت ها و محیط های متفاوت می باشند.

قابلیت اطمینان اشاره به پیوستگی فرایند داخلی و روشی که محقق برای تغییر شرایط  در پدیده به خود اختصاص می دهد، دارد.

قابلیت تایید، اشاره به گسترش مشخصه های داده ها ، دارد همانگونه که توسط  محقق ثابت نگه داشته شده است، می تواند بوسیله کسانی که نتایج تحقیق را می خوانند و باز بینی می کنند، تایید شود.

تکنیک اصلی برای برقراری قابلیت اطمینان و قابلیت تایید از طریق رسیدگی فرآیند ها و یافته های محقق می باشد. قابلیت اطمینان بوسیله ی بررسی کردن ثبات فرایند های مطالعه و قابلیت تایید توسط سنجیدن انسجام داخلی و درونی ماحصل تحقیق، یعنی، داده ها، یافته ها، تفاسیر و پیشنهادها صورت می گیرد. عناصری که می تواند در این رسیدگی ها مورد استفاده قرار گیرد شامل داده های خام، یادداشتهای دامنه، نکته های تئوری، راهنمای رمز گذاری، نکات فرآیند و غیره می باشد. فرآیند رسیدگی دارای ۵ مرحله است: پیش ثبت کردن، تعیین توانایی رسیدگی، توافق رسمی، اعتماد پذیری( قابلیت اطمینان و تایید) و مذاکرات.

منبع:

Braun, V., Clarke, V., & Terry, G. (2014). Thematic analysis. Qualitative Research in Clinical and Health Psychology, 95.

به جهت قدردانی از زحمات نویسنده این بخش، لطفا روی آیکن گوگل پلاس سایت یکبار کلیک کنید یا این صفحه را در شبکه های اجتماعی خود به اشتراک بگذارید.

کپی برداری از مطالب این سایت شرعاً و عرفاً با ذکر منبع مجاز می باشد. لطفا در انتهای مطالب لینک منبع را به شکل زیر قرار دهید.

اشتراک مطالب آموزشی رایگان

سلام دوست خوبم امیدوارم مطلب ما مفید بوده باشه... مطلب فوق با تقاضای یکی از کاربران خوب سایت، پست شده است. شما هم اگر نیاز به مطلب آموزشی دارید که حس می کنید دوستانتان می تونند ازش استفاده کنند از بخش نظرات به ما اطلاع دهید. همچنین اگر خودتان تمایل به اشتراک مطلب دارید محبت کنید از مسیر زیر آپلود فرمایید تا به صورت رایگان در اختیار همه قرار بگیرد. با اشتراک گذاری لینک صفحه در شبکه های اجتماعی، ایران مشاور را به دوستان خود معرفی کنید...

حداکثر سایز 10 MB

جهت سفارش مقاله، پایان نامه یا تحلیل آماری روی ثبت سفارش آنلاین کلیک کنید.

ثبت-سفارش

**************

سریع ترین راه ارتباطی با ما = تکمیل فرم ثبت سفارش یا پیگیری

**************

در کمتر از یک روز کاری نتیجه بررسی را از ایران مشاور دریافت کنید.
لطفا صبر کنید

پاسخی بگذارید

لطفا کلیک کنید...
لطفا روی پلاس کلیک کنید :